Finansowanie pomostowe
Strona główna / Aktualności / AI o prawdzie katyńskiej

AI o prawdzie katyńskiej

Ze względu na fakt, że Wielka Izba Europejskiego Trybunału Praw Człowieka rozpatruje skargę przeciwko Rosji złożoną przez krewnych osób, które zginęły w wyniku zbrodni katyńskiej w 1940 r., Amnesty International przedstawiła w tym tygodniu opinię prawną w sprawie. Pełen tekst stanowiska Amnesty International można poznać na jej stronie internetowej.
– Prawie 50 lat po wydarzeniach władze rosyjskie zaprzeczyły swojej odpowiedzialności za zamordowanie dziesiątek tysięcy polskich jeńców wojennych – mówi Anna Kulikowska, Koordynatorka Zespołu ds. Edukacji Praw Człowieka Amnesty International. – Przez prawie 15 lat radzieckie, a następnie rosyjskie władze przeciągały śledztwo w sprawie masowego mordu, aż wreszcie zdecydowały się je umorzyć w tajnym postępowaniu w 2004 roku powołując się na argument bezpieczeństwa narodowego.
Amnesty International wielokrotnie przypominała rządom, że powoływanie się na tajemnicę i bezpieczeństwo narodowe nie może być pretekstem do uchylenia się od zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego – dodaje Kulikowska.
W 2007 roku 15 krewnych ofiar zbrodni katyńskiej złożyło skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącą nieodpowiedniego śledztwa prowadzonego w tej sprawie przez władze rosyjskie. Krewni skarżących byli wśród 22 000 polskich policjantów i oficerów, którzy trafili do sowieckich obozów i więzień po wkroczeniu Armii Czerwonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1939 roku. Zostali zamordowani przez NKWD bez procesu sądowego w kwietniu i maju 1940 roku. Większość z nich pochowano w masowych grobach w Lesie Katyńskim w zachodniej Rosji.
Amnesty International przedstawiła w tym tygodniu Wielkiej Izbie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka swoją opinię dotyczącą sprawy Janowiec i inni przeciwko Rosji.
– Było jasne na długo przed 1939 rokiem, że masowe mordy jeńców wojennych są zakazane na mocy prawa międzynarodowego. Państwa są zobowiązane zbadać zbrodnie tak, by pełna prawda została ujawniona, a rodziny ofiar miały dostęp do odpowiednich, skutecznych środków prawnych – podkreśla Kulikowska. Według prawa międzynarodowego śledztwo w sprawie zbrodni wojennych powinno zmierzać do ustalenia faktów i identyfikacji wszystkich osób, które ponoszą odpowiedzialność karną. Wyniki śledztwa powinny określić, czy wniesienie oskarżenia jest możliwe lub celowe. Twórcy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sformułowali artykuły w taki sposób, aby umożliwić ściganie przestępstw z przeszłości, w tym popełnionych podczas II wojny światowej. Konwencja została przyjęta w celu uniknięcia powtórzenia się naruszeń praw człowieka w takiej skali jak podczas II wojny światowej.
Obowiązek przeprowadzenia śledztwa w sprawie zbrodni wojennych i innych przestępstw w świetle prawa międzynarodowego dotyczy także przestępstw popełnionych przed opracowaniem i wejściem w życie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – mówi Kulikowska. Działania Związku Radzieckiego po II wojnie światowej potwierdzają, że uznawał zarówno zakaz zbrodni wojennych, jak również obowiązek prowadzenia śledztwa i ścigania winnych. Sowieccy urzędnicy wspierali prace Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze. Próbowali nawet obciążyć kilku niemieckich podejrzanych odpowiedzialnością za zbrodnię katyńską, pomimo nieprzeprowadzenia własnego skutecznego śledztwa.
Aktualna sprawa przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka pokazuje, że ofiary i ich rodziny nigdy nie przestaną walczyć o sprawiedliwość. Przysługuje im do tego prawo na mocy międzynarodowego systemu praw człowieka – mówi Anna Kulikowska. Pełen tekst stanowiska na stronie internetowej AI

Sprawdź także

Prof. M. Wiącek nowym RPO

Prof. Marcin Wiącek pełni już funkcję Rzecznika Praw Obywatelskich VIII kadencji Prof. Marcin Wiącek został …