title poprawny.pl
Ładowanie wątków...
   zamów wypisz 
 

O winie decyduje czyn

Przepis dotyczący przestępstwa nadużycia władzy przez funkcjonariusza publicznego jest zgodny z konstytucją orzekł 9 czerwca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznając skargę konstytucyjną Henryka H. dotyczącą ustawowego określenia odpowiedzialności karnej.


   Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - odeks karny jest zgodny z art. 42 ust. 1 konstytucji. Sedziowie stwierdzili, że art. 42 ust. 1 konstytucji formułuje zasadę określoności przepisów prawa karnego, której obowiązywanie w demokratycznym państwie prawnym nie budzi wątpliwości. Zasada ta wraz z pozostałymi podstawowymi regułami prawa karnego służy gwarancji ochrony prawnej jednostek przed arbitralnością oraz nadużyciami ze strony organów władzy publicznej, w tym dowolnością orzekania i sposobu wykonywania następstw czynów zabronionych, niewspółmierności tych następstw do winy i karygodności czynu. Trybunał zauważył, że zarówno przedstawiciele nauki prawa karnego, jak i Sąd Najwyższy - traktując zasadę określoności jako jeden z podstawowych instrumentów realizacji funkcji gwarancyjnej prawa karnego - nie utożsamiają jej jednak z bezwzględnym nakazem określenia w ustawie wszystkich znamion czynu zabronionego i akceptują możliwość doprecyzowania określonych elementów czynu penalizowanego na poziomie podustawowym.
    Również Trybunał w swym dotychczasowym orzecznictwie dopuszczał stosowanie w pewnych wypadkach techniki przepisów częściowo blankietowych w prawie karnym oraz w szerzej rozumianym prawie represyjnym. Oznacza to, że sam fakt posłużenia się odesłaniem w zakresie definiowania cech czynu nie przesądza jeszcze o przekroczeniu przez ustawodawcę konstytucyjnego standardu określoności czynu zabronionego.
   Zgodnie z ustaloną aktualnie linią orzeczniczą TK nakazu określoności nie spełnia przepis ustawy karnej wówczas, gdy adresat normy prawno-karnej nie jest w stanie zrekonstruować, na jego podstawie, zasadniczych znamion czynu zabronionego. Trybunał zaznaczył, że przestępstwo przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków na szkodę interesu publicznego lub prywatnego przez funkcjonariusza publicznego tradycyjnie określane mianem nadużycia władzy jest klasycznym przestępstwem funkcjonariuszy, które godzi w autorytet oraz zaufanie społeczne do reprezentowanych przez nich władz i instytucji, a także w konkretne interesy i dobra społeczne lub jednostkowe, zagrożone lub naruszone przestępnym zachowaniem. Zaskarżony przepis art. 231 obowiązującego k.k. w przeważającej mierze bazuje na treści art. 286 k.k. z 1932 r. oraz art. 246 k.k. z 1969 r. Trybunał zaznaczył, że art. 231 § 1 ma charakter blankietu częściowego, milcząco odsyłając do aktów pozaustawowych w celu ustalenia obowiązków i uprawnień konkretnego funkcjonariusza publicznego. Interpretacja konstytucyjnej zasady określoności przepisów prawa karnego akcentuje wynikający z tej zasady postulat zapewnienia uprzedniej rozpoznawalności bezprawności własnych działań oraz zachowania się organów państwa po dokonaniu bezprawnego czynu.
    Rozstrzygające dla sprawy było więc ustalenie, czy częściowa blankietowość normy wyrażonej w art. 231 § 1 k.k. spełnia wymóg obliczalności i przewidywalności skutków prawnych działań adresata tej normy. Skarżący podnosił w uzasadnieniu skargi, że zakres obowiązków i uprawnień konkretnego funkcjonariusza publicznego jest rekonstruowany nie tylko z innych (podstawowych) aktów normatywnych, lecz również ze źródeł prawa wewnętrznego, czy też aktów stosowania prawa. Trybunał zaakceptował dominujący w doktrynie pogląd, iż w standardzie konstytucyjnym wyznaczonym przez zasadę określoności mieści się możliwość wyjątkowego odesłania w przepisie ustawy (również dorozumiane) nie tylko do innej ustawy czy też rozporządzenia. Także do umowy międzynarodowej, przepisów prawa europejskiego, zaleceń, jak również aktów tzw. miękkiego prawa międzynarodowego, a także innych - mających swoje podstawy w ustawie źródeł - takich jak decyzje administracyjne, zakresy obowiązków, regulaminy, umowy o pracę, obowiązki wynikające ze służby.
   Trybunał podkreślił, że funkcjonariusz publiczny ma pierwotny prawny obowiązek znajomości aktów określając jego uprawnienia i obowiązki. Trybunał stwierdza w wyroku, że przyjęta w literaturze przedmiotu i orzecznictwie SN interpretacja art. 231 k.k., iż rekonstruowany z szeregu aktów o różnym charakterze (w tym aktów prawa wewnętrznego oraz poleceń służbowych czy też rozkazów) zakres uprawnień i obowiązków funkcjonariusza publicznego nie oznacza niezgodności art. 231 § 1 k.k. z zasadą określoności przepisów prawa karnego wyrażoną w art. 42 ust. 1 konstytucji. Trybunał podkreślił również, że o przestępstwie z art. 231 § 1 k.k. można mówić - zgodnie z ogólną zasadą prawa karnego wyrażoną w art. 1 § 2 k.k. - jeśli stopień społecznej szkodliwości czynu jest większy niż "znikomy".
   Stopień społecznej szkodliwości czynu w przypadku zachowania polegającego na nadużyciu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariusza publicznego - rozgranicza bowiem odpowiedzialność karną za przestępstwo nadużycia władzy od odpowiedzialności służbowej i dyscyplinarnej. To ciężar gatunkowy czynu funkcjonariusza publicznego - oceniany według możliwych lub rzeczywistych następstw takiego czynu - decyduje o tym, czy za dany czyn funkcjonariusz publiczny poniesie odpowiedzialność karną, czy jedynie odpowiedzialność dyscyplinarną. Uwzględnienie powyższych argumentów wymagało więc orzeczenia przez Trybunał, że mimo częściowej blankietowości, kontrolowany przepis spełnia wynikający z art. 42 ust. 1 konstytucji test obliczalności i przewidywalności skutków prawnych działań jego adresata.
   Rozprawie przewodniczył wiceprezes TK Marek Mazurkiewicz, a sprawozdawcą był sędzia TK Andrzej Rzepliński. Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

     
     
Data: 10.06.2010, godzina: 12:34:35. Autor: Kazimierz Brzezicki


Moja kancelaria

Na życzenie czytelników "poprawnego" przypominamy ostatnią rozmowę adwokata Eugeniusza Michałka z naszym portalem,

Sędzia Bartłomiej Przymusinski: W 2017 roku wydał najmniej orzeczeń od 15 lat . Posłowie PiS argumentują, że do Trybunału po prostu wpływa mniej wniosków,

Dr Tomasz Zalasiński z zespołu ekspertów prawnych Fundacji Batorego:Mamy nową konstytucję. Jednozdaniową: "Bez żadnego trybu". Tak teraz działa władza

Podczas mszy w Niedzielę Palmową papież Franciszek mówił, że intrygi, kalumnie, pogarda i pycha prowadzą do skazywania innych "bez skrupułów".

Dr Adam Bodnar RPO: Reforma sądownictwa jest problemem gwarancji praw i wolności każdego obywatela; prędzej czy później będzie miała ona wpływ na ich życie


Profesor Adam Strzembosz : Sąd Najwyższy miał bardzo wysoki autorytet, teraz może go stracić - powiedział

Profesor Marek Chmaj: "u nas, w Polsce,  jest zupełnie inna kultura prawna, jak się okazuje żenująco niska".

Adwokat Jacek Trela, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej: europejscy adwokaci mają prawo pytać o praworządność w Polsce .

Adwokat Roman Giertych: gdy skazywano Komendę, funkcję ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego sprawował Lech Kaczyński.


Rubryka porad prawnych
Wierzytelności na sprzedaż

Podstawa: umowa z dnia 20.03.2009
Miejscowość: Poznań
Województwo: wielkopolskie
Branża:
Wartość wierzytelności bez odsetek: 40500 zł
Cena sprzedaży: Do negocjacji
Podstawa: Umowa
Zabezpieczenie: Brak
Uwagi: Uznanie Długu z dnia 27.10.2009

Wierzyciel:
Nazwa: Rafał Gorączniak
Adres: 60-506 Poznań, Wawrzyniaka 19
Telefon 1: 61 2212521
Telefon 2: 61 6710100
Fax: 61 6242799
E-mail: rg@gremedia.pl
Licytacje komornicze

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu Bartosz Guzik działając na podstawie art. 953 kpc podaje do publicznej wiadomości, że 15-09-2015 o godzinie 11:00 w budynku Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z siedzibą przy ul. Kamiennogórska 26, 60-179 Poznań, pokój 324, odbędzie się pierwsza licytacja, należącej do dłużnika nieruchomości: spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 33, położonego w Poznaniu przy ul. Bonin 24,

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Poznań-Stare Miasto w Poznaniu Ewa Glabus na podstawie art. 953 kpc podaje do publicznej wiadomości, że w dniu 16-09-2015 o godz. 10:00 w budynku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z siedzibą przy ul. Młyńska 1a/-, 61-729 Poznań, pokój 5, odbędzie się pierwsza licytacja ułamkowej części nieruchomości należącej do dłużnika:
Szczypta soli

Na taki kuriozalny pomysł wpadł dr Błażej Kmieciak, koordynator należącego do Ordo Iuris Centrum Bioetyki. Podczas konferencji w Sejmie „Życie ze skutkami aborcji: stan obecny i perspektywy” zaproponował, aby zamykać kobiety rozważające przerwanie ciąży na oddziałach szpitali psychiatrycznych! Ordo Iuris to organizacja, która we wrześniu 2016 roku zgłosiła projekt ustawy zaostrzającej prawo aborcyjne. Przewidywał on m.in. całkowity zakaz aborcji oraz kary więzienia (do pięciu lat) za dokonanie zabiegu nie tylko dla lekarzy, lecz także dla samych matek. – „W Polsce jest możliwość umieszczenia kobiety w ciąży

Minister nauki Jarosław Gowin, który w równym stopniu troszczy się o dalszą karierę polityczną, jak i własne zbawienie (wielu politykom te cele wydają się zbieżne) organizuje właśnie (16.04) konferencję poświęconą „Pracy – przedsiębiorczości – społecznej gospodarce rynkowej”. Myślałby ktoś, że to konferencja ekonomiczna organizowana przez kogoś, kto zajmuje się nauką. Bynajmniej. To konferencja religijna organizowana przez polityka w służbie Kościoła. Konferencja rozpoczyna się – jakżeby inaczej! – mszą świętą w intencji ojczyzny, bo przecież bez mszy, zwłaszcza w intencji ojczyzny, nie ma ani pracy, ani przedsiębiorczości, ani rządowej konferencji, ani przyszłości politycznej ministra nauki (sic!).
Porady, Listy, Komunikaty

Metropolie są głównymi ośrodkami kapitału intelektualnego i finansowego dlatego też obszary metropolitalne zajmują coraz ważniejsze

Ruszyła rejestracja na VII Ogólnopolski Zjazd Cywilistów, który zaplanowano na 24-25 września w Krakowie.

Seminarium dotyczące umów międzynarodowych, organizowane przez Union Internationale des Avocats