title poprawny.pl
Ładowanie wątków...
   zamów wypisz 
 

Przymus bezpośredni w DPS
Wywiad Anny Rusin z dr Aleksandrą Iwanowską, kóry ukazał się w czasopiśmie "Dom Pomocy Społecznej Magazyn

Dyrektora" nr 2 (4) marzec-kwiecień 2017.
- Jakie wyróżnia się rodzaje przymusu bezpośredniego?
- Zgodnie z Ustawą o ochronie zdrowia psychicznego wyróżniane są cztery rodzaje: przytrzymanie, przymusowe podanie leku, unieruchomienie i izolacja.
- Kiedy wobec mieszkańca DPS-u może być zastosowany przymus bezpośredni? Zgodnie z przepisami Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, dokładnie art. 18, przymus bezpośredni można zastosować wobec osoby z zaburzeniami psychicznymi, czyli osoby chorej psychicznie lub osoby niepełnosprawnej intelektualnie, również w sytuacjach wymienionych w art. 18 ust. 1, czyli np. kiedy mieszkaniec dopuszcza się zamachu na zdrowie swoje lub innej osoby, kiedy w sposób gwałtowny niszczy np. mienie placówki bądź w jakiś poważny sposób zakłóca jej funkcjonowanie. Przymus wobec mieszkańca można zatem zastosować wyłącznie w sytuacjach wymienionych w Ustawie o ochronie zdrowia psychicznego.
- Zastosowanie przymusu jest ostatecznością?
- Tak, zawsze przymus jest ostatecznością, kiedy inne metody nie działają na mieszkańca, kiedy personel dochodzi do wniosku, że nie jest w stanie wyciszyć go rozmową, perswazją. Ale tylko w sytuacjach wymienionych w Ustawie, jak już wspomniałam. Jakie konsekwencje wiążą się z zastosowaniem przez personel przymusu bezpośredniego niezgodnie z zasadami wymienionymi w Ustawie? Będzie to działanie niezgodne z prawem, działanie pozbawione podstaw prawnych. Jeżeli dojdzie do sytuacji unieruchomienia mieszkańca bez podstaw, może się to wiązać z odpowiedzialnością za naruszenie nietykalności cielesnej danej osoby. Przymus bezpośredni jest stanem wyższej konieczności, kiedy musimy poświęcić jedno dobro, czyli np. nietykalność cielesną mieszkańca, w celu ochrony jego życia bądź życia innych osób.
- Czy możliwość zastosowania przymusu bezpośredniego jest nadużywana w DPS-ach?
-  Z naszej perspektywy – Krajowego Mechanizmu Prewencji – nie przypominam sobie sytuacji, kiedy zastosowanie przymusu bezpośredniego w DPS-ie byłoby nieuzasadnione. Z naszych doświadczeń wynika, że przymus bezpośredni w DPS-ach jest bardzo rzadko stosowany. Personel w domach, które mają uprawnienia do stosowania przymusu, czyli w domach dla mieszkańców chorych psychicznie bądź w domach, w których przebywają osoby z niepełnosprawnością intelektualną, w przypadkach, w których trzeba zastosować unieruchomienie czy izolację, stara się zabezpieczyć mieszkańca, wyciszyć go i wzywa pogotowie ratunkowe. Przymus jest wówczas stosowany przez personel medyczny.
-  Jakie nieprawidłowości związane ze stosowaniem przymusu bezpośredniego pojawiają się podczas wizytacji?
-  Jeżeli pojawiają się jakieś nieprawidłowości w stosowaniu przymusu, to są one związane z tym, że personel domów nie ma świadomości, że np. przytrzymanie mieszkańca lub przymusowe podanie leków bez jego zgody jest również przymusem. Oczywiście jeżeli zachodzą przesłanki z art. 18, uzasadniające zastosowanie przymusu, to nie ma w tym nic złego, że personel czasowo przytrzyma mieszkańca w celu np. zabezpieczenia innej osoby. Problemem jest niedokumentowanie takich przypadków spowodowane brakiem świadomości, że zastosowany został przymus bezpośredni. Czytając książki raportów pielęgniarskich, często natrafiamy na wpisy, które budzą wątpliwości, jak dana sytuacja przebiegała, czy mogliśmy mówić wtedy o przymusie bezpośrednim. Wpisy zazwyczaj wskazują, że tak, ale przymus nie został nigdzie udokumentowany i zgłoszony.
 - Izolacja i unieruchomienie zawsze są udokumentowane?
- Nie trafiliśmy na przypadki braku rejestrowania izolacji czy unieruchomienia, czyli dwóch środków przymusu najbardziej wkraczających w integralność cielesną i wolność danej osoby. Najczęściej nieewidencjonowane jest przymusowe – czyli bez zgody mieszkańca – przytrzymanie lub podanie leku. Zdarzało się natomiast, że w dokumentacji mieszkańców ujawnialiśmy podpisane in blanco przez lekarzy karty z zastosowania unieruchomienia wypełniane przez personel konkretnymi danymi w przypadku zastosowania przymusu. Jest to bardzo poważne naruszenie świadczące o braku faktycznej kontroli nad stosowanym w placówce przymusem.
 - Jak wygląda zastosowanie przymusu bezpośredniego w pozostałych DPS-ach?
 - To jest kwestia problemowa, ponieważ jeżeli w DPS-ie są np. osoby z demencją lub organicznymi zaburzeniami psychicznymi, na podstawie Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego moglibyśmy przyjmować, że takie schorzenia również stanowią zaburzenia psychiczne. Wtedy można taki środek zastosować. Zazwyczaj w sytuacjach, kiedy mieszkaniec jest agresywny, wzywane jest pogotowie lub policja, wówczas przymus bezpośredni jest stosowany przez służby, które mają do tego uprawnienia, niezależnie od uprawnień przyznanych przez Ustawę o ochronie zdrowia psychicznego. Przymus bezpośredni musi być zastosowany z poszanowaniem praw człowieka i jego wolności.
-  Jak to rozumieć?
To znaczy, że przymus bezpośredni powinien trwać tylko tyle, ile jest to konieczne, nie może być nadmiernie przedłużany. Jeżeli ustaje przyczyna, która spowodowała zastosowanie przymusu, to nadmierne przedłużanie jest niezgodne z prawem, jest działaniem naruszającym godność i wolność człowieka. Podczas stosowania przymusu muszą być zastosowane wszystkie gwarancje przewidziane w Rozporządzeniu w sprawie sposobu stosowania i dokumentowania zastosowania przymusu bezpośredniego oraz dokonywania oceny zasadności jego zastosowania, czyli np. co 15 minut powinien zostać sprawdzony stan człowieka unieruchomionego, taka osoba powinna być czasowo zwalniana z unieruchomienia, aby mogła załatwić swoje potrzeby fizjologiczne. Jeżeli jest stosowany przymus bezpośredni w postaci izolacji, ważną kwestię stanowi wygląd pomieszczenia do izolacji – czy nie jest urządzone w sposób, który naruszałby godność człowieka, czy panujące w nim warunki sprzyjają wyciszeniu agresywnego mieszkańca. To jest zestaw gwarancji, które mówią, że przymus będzie środkiem koniecznym, nieprzedłużanym.
- Jakie wnioski pojawiły się po wizytacjach w domach, w których przymus był często stosowany wobec agresywnych mieszkańców?
 -
Spotkaliśmy się sytuacjami, kiedy przymus bezpośredni stosowany wobec mieszkańców agresywnych obrazował jeden problem – tak naprawdę wydaje się on nie najlepszym sposobem na postępowanie z mieszkańcem agresywnym. W jednym z domów pomocy społecznej natrafiliśmy na przypadek mieszkańca wykazującego zachowania autoagresywne, uderzającego głową o ścianę. Przez wiele lat był unieruchamiany za pomocą pasów. Podczas naszej wizytacji był w złym stanie fizycznym, z widocznymi ubytkami masy mięśniowej spowodowanymi stosowaniem pasów do unieruchamiania, które zresztą nie przynosiło efektów – przez lata był autoagresywny mimo stosowania tego środka. Podczas wizytacji postępowanie z tym mieszkańcem przez personel zostało przez nas ocenione jako nieludzkie, zaleciliśmy zmianę zachowania, indywidualizowanie podejścia do pensjonariusza. Po półtora roku przeprowadzaliśmy rewizytację, okazało się, że mieszkaniec był w zupełnie innej, lepszej kondycji, ponieważ został przeniesiony do nowego pokoju mieszkalnego, miał zapewnioną indywidualną opiekę, indywidualne podejście. Zmiana traktowania go, zmiana warunków, w których przebywał, doprowadziły do ustania zachowań autoagresywnych. Czyli w tym przypadku stosowanie przymusu bezpośredniego zupełnie nie pomagało, dopiero większe skoncentrowanie uwagi na mieszkańcu i zmiana warunków, w których przebywał, przełożyły się na poprawę jego zachowania. Podobna sytuacja miała miejsce w innym domu pomocy społecznej, w którym wobec mieszkańca również stosowany był przymus bezpośredni, ponieważ podopieczny sprawiał dużo problemów, był agresywny wobec mieszkańców i pracowników. Dopiero rozpisanie dla niego indywidualnego planu dnia, indywidualna praca z nim, poświęcenie mu czasu spowodowało, że zupełnie się zmienił. Zachowywał się inaczej, zachowania agresywne ustały.
 -Gdzie dyrektorzy mają szukać podpowiedzi, jak postępować z agresywnymi mieszkańcami?
 - Wiem, że jest to duży problem, bo bardzo często dyrektorzy są zostawieni sami sobie z problemem agresywnego mieszkańca. Trudno podać uniwersalną podpowiedź, wszystko zależy od tego, na jakie zaburzenia cierpi pensjonariusz, jakie zachowania agresywne czy autoagresywne przejawia. Jeżeli jest to osoba z autyzmem, to być może warto skonsultować ją ze specjalistami zajmującymi się autyzmem, którzy mogliby podpowiedzieć, jak pracować z takim mieszkańcem. Najlepiej szukać specjalistów w poszczególnych dziedzinach.
Rozmawiała: Anna Rusin
***
Aleksandra Iwanowska Doktor nauk prawnych, współprzewodnicząca Komisji Ekspertów Krajowego Mechanizmu Prewencji
Źródło: Biuro RPO
     
     
Data: 28.03.2017, godzina: 09:48:24.


Moja kancelaria

Prof. Maciej Gutowski, dziekan ORA w Poznaniu dla TVP24: "Ten wyrok bardzo łatwo pozwoli zadziałać politycznie w kierunku

Zalecam znaczną ostrożność przy chlapaniu językiem i  czytanie ze zrozumieniem mówi profesoer  Ewa Łętowska w "Faktach po Faktach" w TVN24

Sędzia Michał Laskowski, rzecznik SM o uchwale 7 sedziów Sadu Najwyżsdzegp wsprawie ułaskawienia M. Kamińskiego


Podczas Kongresu Prawników Polskich głos zabrała sędzia Małgorzta Gersdorf, I prezes Sądu Najwyższego Oto jej wystąpienie:

Prof. Ewa Łętowska mówi o politycznych prowokacjach podczas katowickiego Kongresu Prawników Polskich


Włodzimierz Cimoszewicz w TVN24 powiedział: - Konstytucja z 1997 roku to dorobek wielu lat pracy. Mówienie o niej,że jest postkomunistyczna,

Na życzenie czytelników "poprawnego" przypominamy ostatnią rozmowę adwokata Eugeniusza Michałka z naszym portalem,

Sędzia, który raz zostanie naznaczony przez partię, tego nigdy nie zmaże - mówi w rozmowie z reporterką TOK FM Artur Ozimek,

Pierre-Yves Le Borgn członek Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy


Rubryka porad prawnych
Wierzytelności na sprzedaż

Podstawa: umowa z dnia 20.03.2009
Miejscowość: Poznań
Województwo: wielkopolskie
Branża:
Wartość wierzytelności bez odsetek: 40500 zł
Cena sprzedaży: Do negocjacji
Podstawa: Umowa
Zabezpieczenie: Brak
Uwagi: Uznanie Długu z dnia 27.10.2009

Wierzyciel:
Nazwa: Rafał Gorączniak
Adres: 60-506 Poznań, Wawrzyniaka 19
Telefon 1: 61 2212521
Telefon 2: 61 6710100
Fax: 61 6242799
E-mail: rg@gremedia.pl
Licytacje komornicze

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu Bartosz Guzik działając na podstawie art. 953 kpc podaje do publicznej wiadomości, że 15-09-2015 o godzinie 11:00 w budynku Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z siedzibą przy ul. Kamiennogórska 26, 60-179 Poznań, pokój 324, odbędzie się pierwsza licytacja, należącej do dłużnika nieruchomości: spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 33, położonego w Poznaniu przy ul. Bonin 24,

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Poznań-Stare Miasto w Poznaniu Ewa Glabus na podstawie art. 953 kpc podaje do publicznej wiadomości, że w dniu 16-09-2015 o godz. 10:00 w budynku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z siedzibą przy ul. Młyńska 1a/-, 61-729 Poznań, pokój 5, odbędzie się pierwsza licytacja ułamkowej części nieruchomości należącej do dłużnika:
Szczypta soli

Od 27 do 28 czerwca Polska będzie gościć prezydenta Azerbejdżanu Ilhama Aliyeva. W ramach wizyty planowane są spotkania z Prezydentem RP, Marszałkami Sejmu i Senatu, premier oraz forum biznesu. Ta wizyta jest okazją do zastanowienia się, na ile iluzoryczne korzyści ekonomiczne są ważniejsze od promowania przez Polskę – kraju z długoletnią tradycją walki z reżimem komunistycznym – wartości demokratycznych i poszanowania praw człowieka.

Przypomnijmy, że w środowe popołudnie odbyła się sejmowa komisja śledcza ds. Amber Gold. Posłowie obecni na spotkaniu po kolei zadawali pytania Michałowi Tuskowi. Po dwóch godzinach przyszła kolej na Marka Suskiego, który zadał świadkowi pytanie o tajemniczy rachunek. Tusk nie wiedział, jednak o co konkretnie chodzi, więc razem ze swoim pełnomocnikiem Romanem Giertychem dopytał o jaki rachunek chodzi. - Nie wiem - odpowiedział Suski. Roman Giertych postanowił na swoim profilu na Facebooku skomentować całą sytuację:
Porady, Listy, Komunikaty

Ministerstwo Sprawiedliwości zaprasza do udziału studiach podyplomowych dla pracowników sądów i prokuratur. „Studia

Zmiany w porządku prawnym w Polsce oraz w państwach Europy Środkowej, a także wzrastająca świadomość społeczeństw w

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich zacheca do zgłaszania kandydatur do Nagrody RPO im. doktora Macieja Lisa za szczególne dokonania na rzecz