Strona główna / Aktualności / Jak nie trafić z wycieczki do aresztu

Jak nie trafić z wycieczki do aresztu

Nie kupuj pamiątek wykonanych z dzikich zwierząt i roślin! takie zakupy mogą przyczyniać się do wymierania gatunków, a ty narażasz się na poważne konsekwencje prawne. Według Światowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) ? jednym z najważniejszych czynników odpowiedzialnych za zanikanie różnorodności biologicznej na Ziemi jest nadmierna eksploatacjagatunków przez człowieka. W celu uregulowania tego procederu na początku lat 70. powołano do życia specjalne porozumienie międzynarodowe, nazwane Konwencją o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem.
CO TO JEST CITES CITES, to skrót od angielskiej nazwy Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora czyli wspomnianej powyżej Konwencji. Porozumienie to podpisane zostało w Waszyngtonie (stąd często nazywa się je również Konwencją Waszyngtońską) 3 marca 1973 roku, przy czym w życie weszło 1 lipca 1975 roku. Do dnia dzisiejszego Konwencję podpisało 181 państw. Polska ratyfikowała przystąpienie do tego porozumienia dopiero 12 grudnia 1989 roku, jednak obowiązywać zaczęło kilka lat później ? od 4 kwietnia 1991 r. Konwencja Waszyngtońska poprzez system specjalnych zezwoleń reguluje międzynarodowy (transgraniczny) handel okazami niektórych gatunków roślin i zwierząt, a także produktów pochodnych z nich wykonanych np. paski do zegarków wykonane ze skóry krokodyli.
Na chwilę obecną CITES obejmuje około 30.000 gatunków roślin oraz 5.600 gatunków zwierząt. Taksony objęte Konwencją Waszyngtońską znajdują się w 3 załącznikach (oznaczonych liczbami rzymskimi: I, II i III) i w zależności od tego w którym załączniku figurują, dotyczą ich nieco odmienne zasady. W niektórych przypadkach w załącznikach ujęte są całe wyższe grupy taksonomiczne ? np. wszystkie niedźwiedzie, kotowate, naczelne, papugi, żółwie lądowe i morskie, twarde koralowce, kaktusy czy też storczyki. Pełna nazwa Konwencji Waszyngtońskiej może wprowadzać w błąd ? nie dotyczy ona bowiem wyłącznie gatunków zagrożonych wyginięciem. W rzeczywistości stanowią one zaledwie niecałe 3 % gatunków objętych tymi przepisami. Znajdują się one w Załączniku I do Konwencji. Do grupy tej należą np. tygrys czy brazylijskie drzewo różane. Przytłaczająca większość gatunków objętych Konwencją ujęta jest w Załączniku II. Nie są one w chwili obecnej zagrożone wyginięciem w skali globalnej, jednak ich pozyskiwanie ze środowiska naturalnego na potrzeby międzynarodowego rynku prowadzone jest na tak dużą skalę, że wymaga ono uregulowań. W ten sposób zabezpiecza się te taksony przed nadmiernym, często wręcz rabunkowym, pozyskiwaniem do celów komercyjnych, co mogłoby być groźne dla ich przetrwania w środowisku naturalnym. Do grupy tej należy np. żółw stepowy czy większość gatunków storczyków.
NOWE REGULACJE
Można również zgłosić fakt posiadania okazów przedkonwencyjnych do Wydziału ds. Konwencji Departamentu Ochrony Przyrody Ministerstwa Środowiska, np. drogą elektroniczną: cites-ma@mos.gov.pl. Nie ma zatwierdzonego formatu takiej deklaracji, generalną zasadą jest to, że informacje powinny być na tyle dokładne, na ile to możliwe, aby można było w przyszłości odnieść konkretny okaz do konkretnej pozycji na zgłoszeniu. Na pewno ważne jest więc precyzyjne określenie liczby/ilości przypisanej do danego gatunku. Deklaracje są dobrowolne, nie ma więc także ostatecznego terminu na ich złożenie, powinny jednak zostać złożone jak najszybciej, by uniknąć późniejszych wątpliwości nt. przedkonwencyjnego pochodzenia okazów. Zmienione przepisy CITES weszły w życie 2 stycznia 2017 r., i wkrótce znajdą one odzwierciedlenie w zmienionych przepisach UE w zakresie ochrony gatunków w drodze regulacji handlu nimi. W miarę możliwości taki wykaz powinien zawierać: rodzaj okazu: np. żywe zwierzę, drewno w postaci desek, gitara z danym elementem z chronionego gatunku itd.; liczba / ilość (liczba w przypadku żywych zwierząt; masa/objętość w przypadku drewna, liczba – w przypadku instrumentów, z podaniem które elementy zostały wykonane z chronionego gatunku); naukowa (łacińska) nazwa gatunku CITES ? z zastrzeżeniem tego, że jeśli w chwili obecnej jest nieznana (problem ten pojawia się np. w przypadku drewna funkcjonującego na rynku z użyciem nazwy rodzajowej, potocznej lub handlowej), należy określić drewno w inny sposób, na tyle dokładny na ile to możliwe, choć warto później wystarać się o identyfikację gatunku ponieważ ma to decydujące znaczenie dla określenia czy gatunek w ogóle jest objęty przepisami CITES a jeśli tak: od kiedy i jakimi wymogami.
TURYSTO PAMIETAJ
Paragon/faktura nie są dokumentami legalności pochodzenia w innych przypadkach, tzn. np. zakup zwierzęcia CITES w sklepie zoologicznym nie świadczy automatycznie o jego legalności i potrzebne są inne dokumenty świadczące o legalnym imporcie lub pochodzeniu z hodowli. Jedynie paragon/faktura z datą sprzed objęcia danego gatunku przepisami może świadczyć o legalnym, przedkonwencyjnym, pochodzeniu. Zmiany w zakresie wymogów odnośnie drewna są szczególnie istotne w następującym zakresie: do załącznika II zostały włączone wszystkie palisandry (rodzaj Dalbergia), a także 3 gatunki z rodzaju Guibourtia: G. demeusei, G. pellegriniana, G. tessmannii. Już wcześniej objęte przepisami CITES były jednak: zał. I ? Dalbergia nigra; zał. II ? Dalbergia cochinchinensis, D. granadillo, D. retusa, D. stevensonii, cały rodzaj Dalbergia dla Madagaskaru; zał. III – Dalbergia darienensis, D. tucurensis.

Sprawdź także

D. Korneluk wygrał konkurs

W poniedziałek zaczęły się rozmowy kwalifikacyjne z piątką prokuratorów chętnych do kierowania Prokuraturą Krajową. Komisja …