Komu sąd daje wiarę

ETPC wydał decyzję w sprawie M.P. przeciwko Polsce (nr skargi 20416/13), w ramach której uznał jednostronną deklarację polskiego rządu o naruszeniu w stosunku do skarżącego postanowień Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Sprawa dotyczyła syna skarżącego, który twierdził, że został zgwałcony przez swojego terapeutę. W ramach postępowania
krajowego terapeuta został uniewinniony ? głównie z tego powodu, że sądy uznawały zeznania syna M.P. za niewiarygodne z uwagi na stan jego niepełnosprawności intelektualnej. ?W jednostronnej deklaracji rząd przyznał, że doszło do naruszenia wymiaru proceduralnego Artykułu 3 Konwencji ? zakazu tortur oraz innego nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. W toku postępowania wyjaśniającego, a następnie sądowego, organy nie wzięły bowiem w sposób dostateczny pod uwagę, że ofiarą zarzucanych przestępstw była osoba z niepełnosprawnością intelektualną. Rząd RP zgodził się z tytułu naruszenia Konwencji wypłacić skarżącemu kwotę 40 000 złotych? ? tłumaczy Katarzyna Wiśniewska, koordynatorka Programu Spraw Precedensowych HFPC. W ramach postępowania przed ETPC opinię przyjaciela sądu przedstawiły organizacje pozarządowe z różnych państw europejskich, w tym Mental Disability Advocacy Centre w Budapeszcie (MDAC) oraz HFPC. ?W naszej opinii dokonaliśmy m.in. analizy standardów polskich i międzynarodowych w zakresie prawnych i praktycznych ułatwień dostępu dla osób z niepełnosprawnością intelektualną do postępowań sądowych oraz przygotowawczych. Wskazaliśmy, że w polskim systemie prawa karnego brakuje rozwiązań, które uwzględniałyby szczególne potrzeby osób z niepełnosprawnościami oraz chroniłyby je przed powtórną wiktymizacją? ? dodaje Marcin Szwed, prawnik HFPC. Oprócz skierowania opinii przyjaciela sądu do ETPC, HFPC zwróciła również uwagę na sytuację osób z niepełnosprawnością intelektualną w postępowaniach sądowych w apelu do Ministra Sprawiedliwości z listopada 2015 r., w którym zawarte były postulaty wprowadzenia do prawa procesowego stosownych udogodnień. ?Wydanie przez ETPCz decyzji w sprawie M.P. przeciwko Polsce może potencjalnie doprowadzić do wprowadzenia do polskiego procesu, w szczególności karnego, korzystnych zmian, które w pełni uwzględnią potrzeby osób z niepełnosprawnością intelektualną występujących w charakterze świadków lub ofiar przestępstw. Takie zmiany nie mogą ograniczać się jednak jedynie do treści prawa. Konieczne jest również wzmacnianie świadomości wśród sędziów i prokuratorów, że osoby z niepełnosprawnością intelektualną są szczególnie narażone na bezpodstawne zlekceważenie ich racji w toku postępowania? ? ocenia Michał Kopczyński, prawnik HFPC. Decyzja ETPC (w j. angielskim) oraz opinia HFPC są dostępne na stronie HFPC.

Sprawdź także

Sędziowie pozwali S. Piotrowicza

Pierwsza prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf i sędzia Krzysztof Rączka złożyli pozew przeciwko posłowi Prawa …