Finansowanie pomostowe
Strona główna / Relacje z sądów - aktualności / Odynacja wyborcza do poprawki

Odynacja wyborcza do poprawki

Brak sądowej kontroli określonej uchwały Państwowej Komisji Wyborczej dotyczącej podziału okręgów wyborczych narusza prawo do sądu. Uniemożliwia bowiem ocenianie prawidłowości podziału na okręgi wyborcze w toku postępowania wyborczego przez niezależny sąd – stwierdził Trybunał Konstytucyjny. 16 września 2014 r. i w pełnym
składzie 6 kwietnia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące podziału gminy na okręgi wyborcze oraz odwołania od orzeczenia Państwowej Komisji Wyborczej.
W wyroku z 6 kwietnia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 420 § 2 zdanie drugie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. ? Kodeks wyborczy jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz z art. 165 ust. 2 konstytucji. Ponadto Trybunał Konstytucyjny postanowił umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. Zdanie odrębne zgłosił sędzia TK Piotr Pszczółkowski.
Problem konstytucyjny w sprawie sprowadzał się do tego, czy wyłączenie środka prawnego od orzeczenia Państwowej Komisji Wyborczej (dalej: PKW) dotyczącego postanowienia komisarza wyborczego odnoszącego się do ustalenia w sprawie okręgów wyborczych (po podziale gminy na okręgi wyborcze przez radę gminy) jest zgodne z konstytucyjnym prawem do sądu w związku z zakazem zamykania drogi sądowej oraz z zasadą sądowej ochrony samodzielności jednostki samorządu terytorialnego.
Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że w sprawie określenia podziału gminy na okręgi wyborcze, wytyczania ich granic i przydziału mandatów istotne jest zachowanie równowagi między prawem gminy, której samodzielność podlega ochronie na podstawie art. 165 ust. 2 konstytucji a stopniem ingerencji organów wyborczych w sposób dokonywania tego podziału. Podział na okręgi z punktu widzenia wymogów określonych w art. 419 kodeksu wyborczego może mieć wady zarówno znajdujące się po stronie komisarza, jak i z przyczyny leżącej po stronie rady gminy. Kompetencja gminy do samodzielnego wydzielania okręgów winna być równoważona możliwością działań organów wyborczych. W tym zakresie powinna jednak służyć kontrola sądowa. Podział na okręgi wyborcze, w ramach których dokonywany jest podział mandatów do organów przedstawicielskich, ma znaczenie z punktu widzenia istoty demokracji. Sposób wydzielania okręgów może deformować zasadę równości odnoszoną do rywalizujących kandydatów. W ocenie Trybunału, możliwość weryfikacji działalności organu władzy publicznej w zakresie tworzenia okręgów wyborczych dotyczy bezpośrednio konstytucyjnego prawa wyborczego. Z tego względu brak sądowej kontroli określonej uchwały PKW dotyczącej podziału okręgów wyborczych narusza prawo do sądu. Uniemożliwia bowiem ocenianie prawidłowości podziału na okręgi wyborcze w toku postępowania wyborczego przez niezależny sąd.
Rozprawie przewodniczył prezes TK Andrzej Rzepliński, sprawozdawcą był sędzia TK Mirosław Granat.

Sprawdź także

Sędziowie pozwali S. Piotrowicza

Pierwsza prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf i sędzia Krzysztof Rączka złożyli pozew przeciwko posłowi Prawa …