Strona główna / Aktualności / Polacy chorzy z nienawiści

Polacy chorzy z nienawiści

Nowy raport Amnesty International pokazuje skutki luk w polskim systemie prawnym, które sprawiają, że osoby LGBTI, osoby z niepełnosprawnościami czy bezdomne nie są chronione przed przestępstwami z nienawiści. Raport Dotknięci przez nienawiść, zapomniani przez prawo: brak spójnego systemu zwalczania przestępstw z nienawiści w Polsce
pokazuje, jak polskie prawo wyklucza całe społeczności z ochrony przed przestępstwami z nienawiści. – Polska ma dwutorowy system, który chroni osoby należące do określonych mniejszości, natomiast inne pozostawia samym sobie.
Jeśli jesteś w Polsce gejem, lesbijką, osobą z niepełnosprawnością, czy osobą bezdomną i staniesz się celem ataku z powodu swojej tożsamości, policja będzie traktować to jako podstawowy typ przestępstwa, a nie przestępstwo z nienawiści. Ta luka musi być jak najszybciej usunięta – mówi Marco Perolini, ekspert Amnesty International ds. dyskryminacji w Europie. Społeczność LGBTI jest dyskryminowana w wielu obszarach, ochrona przed przestępstwami z nienawiści to jeden z nich. Nie ma oficjalnych statystyk dotyczących liczby ataków, ale Kampania Przeciwko Homofobii w 2014 roku zarejestrowała 120 przypadków przestępstw z nienawiści motywowanych homofobią i transfobią. Rzeczywista liczba jest na pewno dużo wyższa. W styczniu 2014 roku w Szczecinie doszło do zabójstwa 20-letniego studenta geja. Został brutalnie pobity po wyjściu z klubu. Jego ciało znaleziono w pobliskim podwórku, ze śladami pobicia i opuszczonymi spodniami. Bezpośrednią przyczyną śmierci było utopienie, ponieważ jego twarz została wepchnięta do kałuży. Mimo dużego prawdopodobieństwa, że przestępstwo mogło być motywowane homofobią, nie zbadano motywu i w rezultacie sąd potraktował atak jako zwykłe przestępstwo.
W grudniu 2015 roku Dariusz Paczkowski, artysta i działacz społeczny, został zaatakowany w Żywcu przed jednym ze swoich murali przedstawiającym tęczę. Sprawca uderzył go i obrzucił wyzwiskami. Mimo że język jednoznacznie wskazywał na homofobiczny charakter przestępstwa, w pisemnym uzasadnieniu wyroku sąd wskazał na „wulgarność” słownictwa, ale nie odniósł się do homofobicznej motywacji. W ostatnich latach Polska była również świadkiem licznych bardzo brutalnych ataków na osoby bezdomne. Chociaż były one przynajmniej częściowo motywowane statusem społeczno-ekonomicznych ofiar, były traktowane przez organy ścigania jako zwykłe przestępstwa. Dla przykładu w październiku 2012 roku w Rzeszowie doszło do pobicia i podpalenia bezdomnego. Sprawcy przyznali, że nie był to ich pierwszy atak na osobę bezdomną i że robili to z nudów. Jednak wyrok nie wskazywał na odpowiednie uwzględnienie motywacji sprawców. – Polska podjęła w ostatnim czasie znaczące kroki, by walczyć z przestępstwami z nienawiści motywowanymi rasizmem i ksenofobią. Tym bardziej ciężko jest zaakceptować, że osoby należące do innych grup mniejszościowych, które doświadczają podobnego typu przemocy, są traktowane w inny sposób – zauważył Marco Perolini. – Polska jest zobowiązana prawem międzynarodowym do zapewnienia równej ochrony przed dyskryminacją wszystkim mniejszościom. Fakt, że władze tego nie robią, sam w sobie jest dyskryminacyjny – dodał. Dwutorowy system oznacza, że nie ma instytucjonalnego mechanizmu, w tym wyspecjalizowanych prokuratorów czy funkcjonariuszy policji, którzy zajmowaliby się sprawami przestępstw motywowanych niepełnosprawnością, orientacją seksualną, tożsamością płciową, statusem społeczno-ekonomicznym i wiekiem. Nie ma też polityki przeciwdziałania tym przestępstwom. W rezultacie również instytucje państwowe nie zbierają informacji o przestępstwach przeciwko tym grupom i skala problemu pozostaje nieznana. Próby nowelizacji kodeksu karnego w mijającej kadencji parlamentu nie udały się. Pierwszy projekt złożono jeszcze w 2012 roku, ale spotkał się z silnymi protestami ze strony części społeczeństwa i parlamentarzystów. – Polska musi podjąć konkretne kroki, by zapewnić ochronę przed dyskryminacją wszystkim mniejszościom. Przyszły rząd i parlament muszą uznać to za priorytet dla działań w obszarze praw człowieka. Nikt nie powinien żyć w strachu, że zostanie zaatakowany z powodu tego, kim jest – dodaje Draginja Nadażdin, Dyrektorka Amnesty International Polska.
KOMUNIKAT PROKURATURY GENERALNEJ
Marzena Kowalska – Zastępca Prokuratora Generalnego spotkała się w dniu 15 września 2015 r. w siedzibie Prokuratury Generalnej z przedstawicielami Amnesty International celem celem omówienia raportu tej organizacji pt. ?Dotknięci przez nienawiść, zapomniani przez prawo. Brak spójnego systemu zwalczania przestępstw z nienawiści w Polsce?. Amnesty International reprezentowali: Draginia Nadażdin – Dyrektor Amnesty International Polska oraz Marco Perolini – badacz do spraw dyskryminacji i przestępstw z nienawiści Sekretariatu Międzynarodowego Amnesty Internetonal. W rozmowach ze strony Prokuratury Generalnej uczestniczyli również Bogusław Michalski – Dyrektor Departamentu Postępowania Przygotowawczego, Zbigniew Górszczyk – Dyrektor Departamentu do spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji oraz prokuratorzy Małgorzata Kozłowska i Jacek Bilewicz. W trakcie spotkania Marco Perolini przedstawił najważniejsze tezy raportu, dostrzegając zaangażowanie prokuratury w zwalczanie przestępstw z nienawiści oraz podejmowane wysiłki w zakresie specjalizacji prokuratorów zajmujących się zwalczaniem przestępczości tego rodzaju. Marzena Kowalska wskazała natomiast, że Prokuratura Generalna już w 2012 r., wykorzystując doświadczenia zebrane w trakcie współorganizowanej konferencji naukowej zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości z propozycją wystąpienia z inicjatywą legislacyjną dotyczącą zmiany przepisów prawa karnego materialnego, która w większym stopniu uwzględniałby różnorodne motywacje sprawcy. Przedstawiciele organizacji pozarządowej z uwagą wysłuchali także przestawione przez Dyrektora Departamentu Postępowania Przygotowawczego doświadczenia prokuratury wynikające ze stosowania wytycznych Prokuratora Generalnego, obejmujących ściganie przestępstw z nienawiści oraz prowadzonej koordynacji przestępczości w tym zakresie.
ROZPOZNAĆ PRZESTĘPSTWA Z NIENAWIŚCI
W dniu 16 września 2015 roku Marzena Kowalska ? Zastępca Prokuratora Generalnego uczestniczyła w odbywającej się w Warszawie uroczystości podpisania pomiędzy Biurem Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE (ODIHR) oraz Krajową Szkoła Sądownictwa i Prokuratury umowy o współpracy w celu wzmocnienia umiejętności prokuratorów w rozpoznawaniu i skutecznym ściganiu przestępstw na tle nienawiści. Trenerzy z Biura ODIHR i Krajowej Szkoły Sądownictwa będą wspólnie realizować program szkoleniowy ?Prokuratorzy a przestępstwa motywowane nienawiścią? w Polsce (zwanym w skrócie PAHCT), z wykorzystaniem programów nauczania dostosowanych do możliwości i potrzeb w Polsce. PAHCT jest najnowszym programem Biura ODIHR realizowanym w Polsce, obok programu zwalczania przestępstw na tle nienawiści dla funkcjonariuszy organów ochrony porządku publicznego (zwanym w skrócie TAHCLE). – Doświadczenia historyczne uczą, że lekceważenie takich zjawisk prowadzi do niezwykle groźnych następstw. Prokuratorzy zdecydowanie walczą z mową nienawiści i tylko w ubiegłym roku oskarżyli ponad 200 sprawców o tego rodzaju przestępstwa. Cieszę się zatem, że prokuratura znajduje dla swych działań ważnych sojuszników. Tak odbieram bowiem podpisanie dzisiejszej umowy i wsparcie ze strony tak szacownych i cenionych instytucji jak Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE i Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Tylko wspólne działanie wszystkich, dla których wyeliminowanie nienawiści motywowanej rasowo czy etnicznie z życia społecznego jest doniosłe, może przynieść znaczącą poprawę ? powiedziała Marzena Kowalska. Wicedyrektor Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE- Beatriz Balbin stwierdziła, że przestępstwa motywowane nienawiścią wpływają nie tylko na same ofiary, niosą wiadomość o nierówności i odrzuceniu do całej społeczności. Jak podkreśliła: – Tylko zdecydowana reakcja władz może przerwać cykl przemocy, które wywołują przestępstwa na tle nienawiści. Prokuratorzy mają istotną rolę w formułowaniu tej odpowiedzi. Poprzez właściwy proces dochodzenia i ścigania, mogą pomóc ofiarom i ich rodzinom odnaleźć sprawiedliwość. Z kolei Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury- Leszek Pietraszko powiedział, iż Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury mając świadomość dużej społecznej szkodliwości przestępstw z nienawiści, angażuje się w projekty szkoleniowe umożliwiające zapewnienie sędziom i prokuratorom najlepszej wiedzy niezbędnej w zwalczaniu tego typu przestępstw. Jak dodał:- Jest to szczególnie istotne w obecnej sytuacji, gdy w Europie obserwujemy największy od lat napływ uchodźców oraz imigrantów, który rodzi oczywiste obawy, że może nastąpić wzrost przestępczości na tle nienawiści. Polska jest drugim krajem, który realizuje program szkoleniowy ?Prokuratorzy a przestępstwa motywowane nienawiścią?, (w skrócie PAHCT). Program szkoleniowy został opracowany z myślą o jego włączeniu do istniejących już działań na rzecz szkoleń prokuratorskich i dostosowany do możliwości na poziomie lokalnym w poszczególnych krajach członkowskich OBWE w oparciu o ustawodawstwo i procedury karne danego kraju. Wydział Informacji i Kontaktów z Mediami Prokuratury Generalnej

Sprawdź także

Wojsko Francji w Kijowie?

Francja wysłała do Słowiańska na wschodzie Ukrainy około 100 żołnierzy z 3. pułku piechoty Legii …