Najnowsze informacje

Quo vadis TK?

Przedstawiciele Adwokatury na wysłuchaniu publicznym ws poselskiego projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym

  • Wysłuchanie publiczne w sprawie projektu reform w Trybunale Konstytucyjnym odbyło się 24 maja w Sejmie.
  • Adwokaturę reprezentowali: adw. Przemysław Rosati, prezes NRA, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych i adw. dr Monika Haczkowska.
  • Przypomnijmy, że NRA w kwietniu br. wydała pozytywną opinię opinia NRA do projektu ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o TK.

Wysłuchanie odbyło się przed sejmową Komisją Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

Przypominamy, że w opinii NRA przyjęcie projektu skutkowałoby:
•    szansą na zakończenie postępowania przeciwnaruszeniowego wszczętego przeciwko Polsce przez Komisję Europejską
•    odbudową autorytetu Trybunału Konstytucyjnego, utraconego w wyniku działalności orzeczniczej tego organu po 2016 roku
•    szansą na przywrócenie zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez państwo prawa,
    
 
Opinia NRA dotyczy złożonego przez grupę posłów projektu ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Trybunale Konstytucyjnym, wniesiony do Sejmu RP w dniu 6 marca 2024 roku.

W ocenie NRA, opiniowany projekt ustawy zmierza do usunięciu zasadniczego problemu – kryzysu konstytucyjnego wywołanego szeregiem zmian legislacyjnych dotyczących działania Trybunału Konstytucyjnego, a zapoczątkowanych uchwaleniem przez Sejm VIII kadencji pakietu ustaw w listopadzie i grudniu 2016 roku. Nie bez znaczenia są również działania ustawodawcze i uchwałodawcze podjęte jeszcze w 2015 roku, które były zarzewiem sporu o skład sędziowski w Trybunale Konstytucyjnym, a związane z podjęciem uchwał przez Sejm VII oraz VIII kadencji o powołaniu sędziów TK.

NRA wskazuje, że na problem utraty przez Trybunał Konstytucyjny zdolności do realizacji jego konstytucyjnej funkcji strażnika nadrzędności Konstytucji RP oraz utraty niezależności od wpływu organów ustawodawczych i wykonawczych, a co za tym idzie niezależności sędziowskiej, zwracały również uwagę europejskie trybunały oraz instytucje unijne i organizacje międzynarodowe.

Orzeczenia, opinie i stanowiska trybunałów europejskich i organizacji międzynarodowych wskazywały na upolitycznienie Trybunału Konstytucyjnego i wymiar sprawiedliwości przez podporządkowanie władzy sądowniczej władzy wykonawczej i ustawodawczej, a tym samym naruszenie fundamentalnej zasady trójpodziału władz.

NRA podkreśla, że projekt ustawy zmierza do usunięcia negatywnych konsekwencji chaosu w systemie prawnym poprzez unieważnienie orzeczeń wydanych przez Trybunał Konstytucyjny z udziałem osób nieuprawnionych do orzekania.

W ocenie NRA projekt zmierza do:
– uporządkowania systemu prawnego i usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego,
– przywrócenia ustrojowej funkcji Trybunałowi Konstytucyjnemu,
– uniezależnienia Trybunału od czynników politycznych,
– odwrócenia negatywnych skutków społecznych związanych z orzeczeniami TK wydanymi w składach z udziałem osób nieuprawnionych do orzekania,
– a tym samym do ukształtowania składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego w sposób zgodny z art. 7  i art. 194 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji.

Jednocześnie Projekt uwzględniając orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz opinie i stanowiska instytucji międzynarodowych, zmierza do przywrócenia w Polsce systemu kontroli konstytucyjności prawa, który byłby zgodny z demokratycznym standardem niezależności Trybunału Konstytucyjnego i niezawisłości sędziów w nim zasiadających.

Zaproponowana w projekcie ustawy zmiana polegająca na wprowadzeniu nowych przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, pozwoliłaby na przywrócenie stanu praworządności i dałaby szansę na zakończenie postępowania przeciwnaruszeniowego wszczętego przeciwko Polsce przez Komisję Europejską w trybie art. 258 TFUE.


Autorką opinii jest adw. dr Monika Haczkowska

Sprawdź także

Wesprzyj M. Kholiknazarowa

Dwa lata temu, 28 maja 2022 roku Manuczehr Kholiknazarow, tadżycki prawnik i obrońca praw człowieka został …