Najnowsze informacje
Finansowanie pomostowe
Strona główna / Aktualności / Senat naprawia neo-KRS

Senat naprawia neo-KRS

Centrum Informacyjne Senatu poinformowało w komunikacie, że 5 lutego br. komisje: Ustawodawcza oraz Praw Człowieka, Praworządności i Petycji przyjęły w pierwszym czytaniu wraz z ponad 50 poprawkami projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Druk nr 50) i ustosunkowały się do uwag zgłoszonych w trakcie wysłuchania publicznego.
Sprawozdawcą projektu ustawy na posiedzeniu Senatu będzie Wicemarszałkini Gabriela Morawska-Stanecka.

Projektowana ustawa ma na celu usunięcie przyczyn powodujących wątpliwości co do statusu sędziów powołanych przez KRS, której status został zakwestionowany przez TSUE i Sąd Najwyższy. Projekt przewiduje zastąpienie dotychczasowego modelu wyboru sędziów do KRS przez Sejm – który w świetle orzeczenia TSUE senatorowie uznali za źródło braku niezależności KRS od władzy ustawodawczej – modelem opartym na zasadzie wyborów bezpośrednich i powszechnych wśród sędziów, z istotnym uczestnictwem organizacji innych prawniczych zawodów zaufania publicznego oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego.

Projekt przewiduje zakończenie kadencji obecnej KRS i wybranie nowej, według zasad zapewniających: odpowiednią reprezentację środowiska sędziowskiego, niezależność oraz gwarancję właściwego funkcjonowania KRS, będącego jednym z kryteriów jej niezależności, wskazanym w wyroku TSUE. Właściwe funkcjonowanie KRS polegać ma w szczególności na efektywnym wykonywaniu jej konstytucyjnej funkcji, jaką jest stanie na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Projektowana ustawa zakłada, że to przede wszystkim sędziowie będą wybierać sędziów do KRS. Zakłada wprowadzenie parytetów liczby miejsc obsadzanych przez sędziów poszczególnych sądów, tak, aby sędziowie każdego szczebla sądownictwa wyłaniali członków Rady w pełni demokratycznych i bezpośrednich wyborach i mieli odpowiednią reprezentację.

Zgodnie z projektem głosowanie w wyborach ma być tajne i bezpośrednie, a także powszechne w środowisku sędziowskim; wybory wygrywać ma kandydat z największą liczbą głosów, a w razie równej liczby głosów sędzia starszy służbą.

Projekt zwiększa liczbę podmiotów uprawnionych do zgłoszenia kandydatów na członków KRS wywodzących się ze środowiska sędziowskiego. Ustawa przewiduje, że poza grupą sędziów kandydata do KRS mogą zgłosić także Rzecznik Praw Obywatelskich, Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Rada Radców Prawnych, Krajowa Rada Prokuratorów, organy uczelni publicznych uprawnione do nadawania stopnia naukowych w zakresie nauk prawnych, a także grupa co najmniej 2 tysięcy obywateli.

Senatorowie pod wpływem uwag zgłoszonych w trakcie wysłuchania publicznego zaproponowali rozwiązania opierające się na założeniu, że osoby powołane na stanowiska sędziowskie na skutek wniosku KRS, w skład której wchodzili sędziowie wybrani przez Sejm, są sędziami, mimo, że ich powołania były obarczone istotną wadą prawną związaną z brakiem należytej gwarancji niezależności sądów i niezawisłości sędziów. W związku z tym o usunięciu takich sędziów z urzędu będzie mógł zdecydować wyłącznie sąd dyscyplinarny, a etapem pośrednim będzie proponowane rozpatrzenie spraw indywidualnych tych osób przez KRS w nowym składzie.

Komisje zaproponowały też poprawkę ograniczającą z 5 do 3 lat swoistą karencję w ubieganiu się o członkostwo w Krajowej Radzie Sądownictwa sędziego, który był delegowany do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości lub innej jednostce organizacyjnej podległej Ministrowi Sprawiedliwości lub przez niego nadzorowanej, a także Kancelarii Prezydenta RP lub urzędzie obsługującym Ministra Spraw Zagranicznych.

W projekcie przewiduje się możliwość wznowienia postępowania, jeżeli w wydaniu orzeczenia brał udział sędzia powołany w wadliwy sposób. Senatorowie zaproponowali, by w sytuacji, gdy zajdzie konieczność wzruszenia orzeczenia z tego powodu, strona miała prawo do zwrotu kosztów postępowania.

Senatorowie zaproponowali też poprawki dotyczące Rady Społecznej, która ma być ciałem doradczym KRS, odnoszące się m.in. do członkostwa w tej Radzie, jej obsługi i zwołania pierwszego posiedzenia.

Senatorowie wnieśli ponadto poprawki legislacyjne, redakcyjne i takie, które są konsekwencją wejścia w życie 20 grudnia 2019 r. nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw.

Redakcja Monitora wybrała kilka opinii i analiz spośród 25, które wpłynęły do Komisji Ustawodawczej przed posiedzeniem 5 lutego, a których autorami są wybitni prawnicy, w większości – akademicy (Opinia PAN, Opinia KRASP),także dwie spośród nadesłanych przez organizacje pozarządowe (HFPC, SSP „Iustitia”), wreszcie Opinię Ministerstwa Sprawiedliwości (Opinię podpisała wicemin. Anna Dalkowska).
Więcej na monitorkonstytucyjny.ue

Sprawdź także

T. Jachowicz na czele ORA

Niespełna trzy godziny trwały obrady Wielkopolskiej Izby Adwokackiej, która podczas zgromadzenia ogólnego wybrała swoje władze. …