Kompleksowego załatwienia spraw pobytowych cudzoziemców żąda RPO. Do mojego Biura regularnie wpływają skargi od cudzoziemców, którzy po wielu latach nielegalnego zamieszkiwania w Polsce ? pisze prof. Irena Lipowicz do Jerzego Millera, ministra spraw wewnętrznych i administracji – zostali zatrzymani przez Straż Graniczną w celu wydalenia lub zdecydowali się podjąć bezskuteczną, jak się okazało, próbę uzyskania prawa pobytu w naszym kraju.
Sytuacja życiowa tych osób zwykle jest dramatyczna. Żyją one w ciągłej obawie przez wydaleniem, a nielegalny pobyt sytuuje je w szarej strefie i naraża na marginalizację w życiu społecznym, ekonomicznym i kulturalnym. Pomimo tych niekorzystnych zjawisk, cudzoziemcy ci koncentrują często swoje życie rodzinne i prywatne w Polsce i z Polską wiążą swoją przyszłość. Integrują się ze społecznością, w której żyją, tworząc trwałe więzi o charakterze osobistym, społecznym i gospodarczym. Deklarują także chęć życia w zgodzie z polskim prawem i realizowania nakładanych przez to prawo obowiązków.
Wydanie decyzji deportacyjnej i konieczność opuszczenia Polski skutkuje zerwaniem wszelkich więzi, jakie cudzoziemcy w Polsce nawi ązali. Oznacza także powrót do kraju pochodzenia, z którym cudzoziemcy często stracili już kontakt i którego faktycznie nie znają. Problem ten dotyka w szczególności małoletnich, którzy bądź to urodzili się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bądź też przyjechali tutaj ze swoimi rodzicami, wychowali się w styczności z polską kulturą uczęszczają do polskich szkół, a język polski traktują jak język ojczysty.
Sprawy cudzoziemców, którym po wielu latach pobytu w Polsce grozi wydalenie są w moim Biurze badane ze szczególną uwagą także pod kątem naruszenia praw gwarantowanych w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r. W mojej ocenie, przedstawiony wyżej problem wymaga jednak rozwiązania kompleksowego, jakim jest wprowadzenie kolejnej abolicji dla cudzoziemców przebywających w Polsce nielegalnie. Zapewnienie możliwości legalizacji pobytu osobom, które od wielu już lat zamieszkują na terytorium Polski bez wymaganych prawem zezwoleń, pozwoli im na opuszczenie szarej strefy i umożliwi pełny i aktywny udział w życiu społecznym, a także, w dalszej kolejności, podjęcie realnej konkurencji na rynku pracy. Rozwiązanie takie wydaje się tym samym korzystne zarówno dla samych cudzoziemców, jak i dla państwa polskiego.
Mając powyższe na uwadze, , zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie oraz o wskazanie, czy w podległym Panu Ministerstwie prowadzone są obecnie prace nad ustanowieniem abolicji dla cudzoziemców zamieszkujących na terytorium Polski nielegalnie.

