Zasady odraczania aplikacji dyskryminują ojców nowo narodzonych dzieci. Rzecznik pisze do MS
- Przepisy przewidujące możliwość odroczenia aplikacji adwokackiej lub radcowskiej, w związku z urodzeniem dziecka, dyskryminują ojców
- Aplikację może odroczyć matka nowo narodzonego dziecka, ale ojciec już nie
- Tymczasem zarówno macierzyństwo, jak i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej (art. 18 Konstytucji RP)
- Mężczyzna ma równe obowiązki rodzicielskie wobec nowo narodzonego dziecka i powinien wspierać swoją partnerkę
- RPO prosi Ministra Sprawiedliwości o rozważenie zmian w prawie o adwokaturze i ustawie o radcach prawnych
Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła skarga dotycząca przepisów ustawy Prawo o adwokaturze (art. 79) i ustawy o radcach prawnych (37[1]), które przewidują możliwość odraczania aplikacji matce nowo narodzonego dziecka.
Skarżący wskazuje, że przepisy te umożliwiają aplikantce odroczenie aplikacji, jeśli w ciągu ostatniego roku urodziła dziecko. Ma to zapewnić matce spokojny czas w celu sprawowania opieki nad nowo narodzonym dzieckiem. Zdaniem skarżącego brzmienie tych przepisów dyskryminuje jednak ojców, którzy również mogą opiekować się takim dzieckiem.
W wystąpieniu do Ministra Sprawiedliwości RPO przypomina, że stosownie do art. 18 Konstytucji RP macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.
Macierzyństwo oznacza szczególną więź matki i dziecka, wynikającą przede wszystkim z biologicznych uwarunkowań organizmu kobiety. Obejmuje ono również okres ciąży. Trwa więc zarówno przed, jak i po urodzeniu dziecka.
Rodzicielstwo, jako określenie konstytucyjne, zostało wprowadzone do art. 18 Konstytucji RP przede wszystkim dlatego, by nie nastąpiło konstytucyjne pominięcie roli ojca. Rodzicielstwo odnosi się więc zarówno do matki, jak i do ojca. Jest to szczególne uzupełnienie i rozwinięcie innych norm konstytucyjnych dotyczących równego traktowania (art. 32 Konstytucji RP oraz art. 33 Konstytucji RP).
Zdaniem RPO, ustawodawca niesłusznie pominął w przepisach Prawa o adwokaturze oraz ustawy o radcach prawnych prawa ojca. Mężczyzna powinien mieć również możliwość wydłużenia terminu przystąpienia do egzaminu z uwagi na urodzenie dziecka lub planowany poród matki jego dziecka, gdyż ma równe obowiązki rodzicielskie wobec niego. W tym szczególnym czasie powinien również wspierać swoją partnerkę.
W związku z tym RPO Marcin Wiącek występuje do ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry z prośbą o odniesienie się do problemu i rozważenie zainicjowana zmiany przepisów w tym zakresie.
VII.561.20.2022
