Pokojowa Nagroda Nobla dla Navanethem „Navi” Pillay. „Jedna z największych obrończyń prawa międzynarodowego”
- Norweska Komisja Noblowska postanowiła przyznać Pokojową Nagrodę Nobla za rok 2026 Navanethem „Navi” Pillay za jej wysiłki na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego – podkreślił Jørgen Watne Frydnes z Komitetu Noblowskiego w uzasadnieniu.
- Pokojową Nagrodę Nobla za rok 2026 otrzymuje osoba, która dzięki wyjątkowej odwadze i uczciwości utorowała drogę do bardziej wszechstronnego globalnego porządku prawnego – ogłosił przewodniczący Komitetu Noblowskiego Jørgen Watne Frydnes. – Tegoroczna laureatka odegrała kluczową rolę w zapewnieniu ścigania zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa.
- Zaangażowanie „Navi” Pillay w uniwersalne zasady prawne i jej niezłomny kompas moralny to stałe elementy jej długiej kariery – kontynuował Frydnes. – Urodzona w Durbanie w RPA, w rodzinie indyjsko-tamilskiego pochodzenia, w czasach apartheidu, Pillay stała się prawniczką i pionierką prawa, stawiając czoła głębokiej dyskryminacji strukturalnej, segregacji i wykluczeniu. Wspólnym mianownikiem jej działalności jest zarówno jej wczesna działalność w obronie Nelsona Mandeli i innych, którzy sprzeciwiali się apartheidowi, jak i praca jako sędzia w niektórych z najważniejszych współczesnych spraw sądowych o charakterze międzynarodowym.
- Pełniła funkcję sędzi w Sądzie Najwyższym Republiki Południowej Afryki, Międzynarodowym Trybunale Karnym dla Rwandy oraz Międzynarodowym Trybunale Karnym. Była Wysoką Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka, a do niedawna przewodniczyła Niezależnej Międzynarodowej Komisji Śledczej ONZ ds. Okupowanych Terytoriów Palestyńskich – dodał.
- Obecnie „Navi” Pillay pełni funkcję sędzi w Międzynarodowym Trybunale Sprawiedliwości w sprawie, w której Mjanma jest oskarżona o ludobójstwo. W przełomowych sprawach rozpatrywanych przez sądy międzynarodowe wykazała, że środki prawne mogą pomóc w zapobieganiu aktom wojny i przemocy – podkreślił.
- „Navi” Pillay przyczyniła się również do wzmocnienia instytucji prawa międzynarodowego. Jej niezależność, wiedza fachowa i niezłomność sprawiły, że stała się jedną z najbardziej szanowanych międzynarodowych prawniczek naszych czasów – powiedział.
Jørgen Watne Frydnes dał też szerszą perspektywę nagrody dla Pillay: ma ona podkreślić wagę rządów prawa i konieczność bezwzględnego rozliczania tych, którzy łamią reguły.
- Obserwujemy przesunięcie w stronę polityki siły kosztem ram prawnych i globalnego szacunku dla prawa i sprawiedliwości. Ilekroć siła bierze górę nad prawem, podważa to stabilność, zaufanie i pokojowe współistnienie – stwierdził.
- Przyznając w tym roku Pokojową Nagrodę Nobla, Norweski Komitet Noblowski pragnie przypomnieć światu, że rządy prawa, krajowego i międzynarodowego, leżą u podstaw systemu, który ustanowiliśmy, aby zapewnić pokój i rozwiązywać konflikty bez użycia przemocy – dodał.
Pokój wymaga sprawiedliwości. Historia pokazała, że świat pozbawiony rządów prawa jest niesprawiedliwy, niemądry i nieludzki. Sędziowie, ci, którzy strzegą cienkiej czerwonej granicy między porządkiem a chaosem, zasługują zatem na nasze uznanie. Ale dziś, gdy ci sami sędziowie są karani, a ich instytucje atakowane, potrzebujemy ludzi odważnych, wizjonerskich i zdeterminowanych – cech, które „Navi” Pillay demonstruje w swojej pracy – mówił dalej.
Źródło:wyborcza.pl

OBURZENIE DONALDA TRUMPA
Donald Trump podczas piątkowego wiecu wyborczego w Syracuse w stanie Nowy Jork ostro skrytykował Norwegię oraz Komitet Noblowski za decyzję o nieprzyznaniu mu Pokojowej Nagrody Nobla. Trump określił członków komitetu mianem „wrogów cywilizacji” i uznał ich decyzję za haniebną.
Trump kilkakrotnie potępił Norwegię i urzędujący tam komitet podczas swojego wystąpienia na wiecu wyborczym w Syracuse w stanie Nowy Jork.
— Pokojowa Nagroda Nobla została na zawsze zdyskredytowana przez garstkę radykalnych ideologów, którzy są przeciwko demokracji i wrogami cywilizacji — powiedział prezydent. — Nie zapomnimy, Norwegio — dodał potem.
FURIA W IZRAELU
Przyznanie tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla południowoafrykańskiej prawniczce Navanethem „Navi” Pillay wywołało bezprecedensową reakcję władz w Jerozolimie. Premier Binjamin Netanjahu zarzucił Norweskiemu Komitetowi Noblowskiemu utratę „moralnego kompasu”, a izraelskie MSZ stwierdziło, że po tej decyzji „Joseph Goebbels z pewnością bije brawo z piekieł”.
Izrael oburzony przyznaniem Navi Pillay Pokojowego Nobla
Źródło zdjęć: © Getty Images | International Court of Justice, John Lamparski
W piątek Norweski Komitet Noblowski ogłosił, że Pokojowa Nagroda Nobla trafia w ręce 85-letniej Navi Pillay w uznaniu jej wieloletniej działalności na rzecz pokoju oraz prawa międzynarodowego. Południowoafrykańska prawniczka ma za sobą dekady aktywności: w przeszłości walczyła z apartheidem w RPA, orzekała jako sędzia Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy i Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), a także piastowała urząd Wysokiej Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka.
W ostatnich latach stanęła na czele Komisji Śledczej ONZ ds. Okupowanych Terytoriów Palestyńskich, która w ubiegłym roku opublikowała raport uznający działania Izraela w Strefie Gazy za ludobójstwo.
Ostra reakcja Jerozolimy
Decyzja z Oslo spotkała się z natychmiastowym i gwałtownym potępieniem ze strony najwyższych władz Izraela. Premier Binjamin Netanjahu w oświadczeniu na platformie X nazwał laureatkę „bigotką, która zbudowała karierę na rozpowszechnianiu oszczerstw” wobec jego kraju. Szef rządu zarzucił Pillay również dostarczanie sfałszowanych dowodów prokuratorowi MTK Karimowi Khanowi na potrzeby postępowań prowadzonych przeciwko izraelskim przywódcom.
Jeszcze ostrzejsze stanowisko opublikowało izraelskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Resort stwierdził, że prawniczka szerzy antysemickie kłamstwa i demonizuje państwo żydowskie.
„Gdyby istniała nagroda za kłamstwa, nienawiść i antysemickie oszczerstwa, Pillay byłaby faworytką takiego konkursu” – napisała izraelska dyplomacja w serwisie X, dodając, że werdykt z Oslo to „nie uznanie sprawiedliwości, ale groteskowe wykorzystanie nagrody do legitymizacji nienawiści i uprzedzeń wobec Izraela”.
REKLAMA
„Teraz, kiedy Komitet Noblowski nagrodził największe kłamstwo XXI wieku, Joseph Goebbels z pewnością oklaskuje to z piekieł” – oświadczyło MSZ Izraela, przywołując postać głównego architekta nazistowskiej propagandy III Rzeszy.
Raporty, procesy i spór o ludobójstwo
Raport komisji pod przewodnictwem Pillay, który strona izraelska od początku określała mianem „skandalicznego”, wpisuje się w szerszy ciąg postępowań międzynarodowych. Przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości (MTS) od 2024 r. toczy się proces z wniosku m.in. RPA, w którym Izrael został formalnie oskarżony o zbrodnię ludobójstwa.

