Strona główna / Aktualności / AI o prawdzie katyńskiej

AI o prawdzie katyńskiej

Ze względu na fakt, że Wielka Izba Europejskiego Trybunału Praw Człowieka rozpatruje skargę przeciwko Rosji złożoną przez krewnych osób, które zginęły w wyniku zbrodni katyńskiej w 1940 r., Amnesty International przedstawiła w tym tygodniu opinię prawną w sprawie. Pełen tekst stanowiska Amnesty International można poznać na jej stronie internetowej.
– Prawie 50 lat po wydarzeniach władze rosyjskie zaprzeczyły swojej odpowiedzialności za zamordowanie dziesiątek tysięcy polskich jeńców wojennych – mówi Anna Kulikowska, Koordynatorka Zespołu ds. Edukacji Praw Człowieka Amnesty International. – Przez prawie 15 lat radzieckie, a następnie rosyjskie władze przeciągały śledztwo w sprawie masowego mordu, aż wreszcie zdecydowały się je umorzyć w tajnym postępowaniu w 2004 roku powołując się na argument bezpieczeństwa narodowego.
Amnesty International wielokrotnie przypominała rządom, że powoływanie się na tajemnicę i bezpieczeństwo narodowe nie może być pretekstem do uchylenia się od zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego – dodaje Kulikowska.
W 2007 roku 15 krewnych ofiar zbrodni katyńskiej złożyło skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącą nieodpowiedniego śledztwa prowadzonego w tej sprawie przez władze rosyjskie. Krewni skarżących byli wśród 22 000 polskich policjantów i oficerów, którzy trafili do sowieckich obozów i więzień po wkroczeniu Armii Czerwonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1939 roku. Zostali zamordowani przez NKWD bez procesu sądowego w kwietniu i maju 1940 roku. Większość z nich pochowano w masowych grobach w Lesie Katyńskim w zachodniej Rosji.
Amnesty International przedstawiła w tym tygodniu Wielkiej Izbie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka swoją opinię dotyczącą sprawy Janowiec i inni przeciwko Rosji.
– Było jasne na długo przed 1939 rokiem, że masowe mordy jeńców wojennych są zakazane na mocy prawa międzynarodowego. Państwa są zobowiązane zbadać zbrodnie tak, by pełna prawda została ujawniona, a rodziny ofiar miały dostęp do odpowiednich, skutecznych środków prawnych – podkreśla Kulikowska. Według prawa międzynarodowego śledztwo w sprawie zbrodni wojennych powinno zmierzać do ustalenia faktów i identyfikacji wszystkich osób, które ponoszą odpowiedzialność karną. Wyniki śledztwa powinny określić, czy wniesienie oskarżenia jest możliwe lub celowe. Twórcy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sformułowali artykuły w taki sposób, aby umożliwić ściganie przestępstw z przeszłości, w tym popełnionych podczas II wojny światowej. Konwencja została przyjęta w celu uniknięcia powtórzenia się naruszeń praw człowieka w takiej skali jak podczas II wojny światowej.
Obowiązek przeprowadzenia śledztwa w sprawie zbrodni wojennych i innych przestępstw w świetle prawa międzynarodowego dotyczy także przestępstw popełnionych przed opracowaniem i wejściem w życie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – mówi Kulikowska. Działania Związku Radzieckiego po II wojnie światowej potwierdzają, że uznawał zarówno zakaz zbrodni wojennych, jak również obowiązek prowadzenia śledztwa i ścigania winnych. Sowieccy urzędnicy wspierali prace Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze. Próbowali nawet obciążyć kilku niemieckich podejrzanych odpowiedzialnością za zbrodnię katyńską, pomimo nieprzeprowadzenia własnego skutecznego śledztwa.
Aktualna sprawa przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka pokazuje, że ofiary i ich rodziny nigdy nie przestaną walczyć o sprawiedliwość. Przysługuje im do tego prawo na mocy międzynarodowego systemu praw człowieka – mówi Anna Kulikowska. Pełen tekst stanowiska na stronie internetowej AI

Sprawdź także

PAD-aleć został pozwany

Sądzie Okręgowym w Warszawie rozpocznie się 10 maja cywilny proces, w którym pozwanym jest Prezydent …