PoPrawny Poznański serwis prawny
Powiązane artykuły
Poseł Paweł Jabłoński wykorzystuje każdą okazję, zwłaszcza przesłuchiwania kandydatów na ambasadorów przed Komisją Spraw Zagranicznych Sejmu, aby dyfamować Konferencję Ambasadorów RP. Uwiera go zwłaszcza krytyczne stanowisko jakie nasza Konferencja zajmowała w sprawie nieludzkiego traktowania uchodźców na granicy polsko-białoruskiej. Poseł Jabłoński multiplikuje przy tym zarzuty jakie wysuwał wobec Konferencji były prezydent Andrzej Duda, zwłaszcza w orędziu wygłoszonym w Sejmie 16.10.2024 r. Odnosząc wówczas się do sytuacji na pograniczu polsko-białoruskim, zarzucił on Konferencji Ambasadorów RP, że jako zbrodnię przeciwko ludzkości kwalifikujemy „obronę granicy Rzeczpospolitej” oraz że „nawołujemy funkcjonariuszy, aby odmawiali wykonywania rozkazów podczas obrony granicy Rzeczpospolitej i Unii Europejskiej”1.
Konferencja Ambasadorów RP ustosunkowała się wówczas do tej wypowiedzi (zob. nasze oświadczenie z 20 października 2024 r. – Szarża Prezydenta Dudy na Konferencję Ambasadorów RP)2. Ponieważ poseł Jabłoński powtarza powyższe zarzuty, pozwalamy sobie przypomnieć najważniejsze argumenty zawarte w naszym oświadczeniu.
- Zwróciliśmy przede wszystkim uwagę, że przytoczone zarzuty wynikały wyraźnie z afiliacji ich autora do jednej opcji politycznej (PiS) i gruntownie mijały się z prawdą. Podczas rządów PiS Konferencja Ambasadorów RP kilkakrotnie zajmowała stanowisko w sprawie sytuacji na pograniczu polsko-białoruskim (zwłaszcza 6.10.2021 r., 3.11.2021 r. i 12.05.2022 r.), podkreślając przy tym, że „obrona bezpieczeństwa granic jest niepodważalnym zadaniem rządu”3. Imputowanie Konferencji Ambasadorów RP, że „obronę granicy” traktuje „jako zbrodnię przeciwko ludzkości” jest obraźliwym nadużyciem.
- Nasza ocena odnosiła się bowiem do metody „obrony granicy” zastosowanej przez ówczesny rząd. Zaczęto wówczas stosować zabronione „push-backi”, uciekinierów maltretowano na granicy niekończącym się „przepychaniem”, cierpieli i umierali z wyczerpania, pragnienia i głodu w puszczy i moczarach na terytorium Polski. Odwoływaliśmy się przy tym do solidnie udokumentowanych raportów „Grupy Granica”, w których zasadnie określano sytuację na pograniczu polsko-białoruskim jako „katastrofę humanitarną” (w okresie rządów PiS potwierdzono tylko po polskiej stronie granicy około 60 zgonów).
- W tym właśnie kontekście wskazywaliśmy na niebezpieczeństwo, że powyższe praktyki zaczynają spełniać znamiona zbrodni przeciwko ludzkości. Ta kategoria zbrodni międzynarodowej (sprecyzowana w Statucie Międzynarodowego Trybunału Karnego, którego stroną jest Polska) obejmuje również stosowanie tortur (rozumianych jako „celowe zadawanie dotkliwego bólu lub cierpienia, fizycznego bądź psychicznego, jakiejkolwiek osobie będącej pod opieką lub pod kontrolą” danego państwa) oraz inne nieludzkie czyny, polegające na „celowym powodowaniu ogromnych cierpień i poważnych uszkodzeń ciała albo zdrowia psychicznego lub fizycznego”. Zachęcaliśmy przy tym ówczesnego prezydenta Dudę i jego urzędników (a obecnie zachęcamy posła Jabłońskiego) do lektury raportów „Grupy Granica” i do głębszej refleksji nad tym, czy ówczesne praktyki na granicy polsko-białoruskiej nie przekroczyły cienkiej hańbiącej linii.
- Jako równie błędny i stronniczy ocenialiśmy drugi poważny zarzut. Zastanawialiśmy się skąd jego autorowi przyszło do głowy, że nawołujemy do odmowy wykonywania rozkazów dotyczących obrony granicy. Hasłem „obrony granicy” nie można jednak usprawiedliwiać nieludzkich praktyk, sprzecznych z rudymentarnym standardem ochrony praw człowieka. W takich przypadkach wymóg międzynarodowy, znajdujący wyraz również w różnych regulaminach służb mundurowych, jest jednoznaczny: jeżeli rozkaz prowadziłby do naruszenia praw człowieka, działania przestępczego, podwładny nie tylko ma prawo ale i obowiązek odmowy wykonania takiego rozkazu.
Posła Jabłońskiego zachęcamy ponadto do uważnej lektury uzasadnienia wyroku z 6 listopada 2025 r. Sądu Okręgowego we Wrocławiu (opublikowanego przez „Gazetę Wyborczą” z 9 stycznia 2026 r.). Na mocy tego wyroku Władysław Frasyniuk został prawomocnie uniewinniony z zarzutu znieważenia funkcjonariuszy mundurowych. Chodziło o bardzo ostrą ocenę ich roli w niechlubnym wydarzeniu latem 2021 r. w Usnarzu Górnym, gdy grupa uchodźców pojawiła się na granicy państwa prosząc o ochronę międzynarodową. Znajdowali się już na terytorium Polski, odmówiono im jednak przyjęcia wniosków. Funkcjonariusze mundurowi nie wpuścili ich dalej, przetrzymywali przez kilka tygodni, nie dopuszczając pomocy humanitarnej oraz prawników (wbrew zarządzeniu Europejskiego Trybunału Praw Człowieka).
Państwo PiS stawało na głowie, aby doprowadzić do skazania Władysława Frasyniuka. Charakterystyczne jest przy tym, że mimo identyfikacji jednostek, które brały udział w tym niechlubnym przedsięwzięciu, nie udało się zidentyfikować funkcjonariuszy, którzy czuliby się znieważeni, żadna bowiem z wchodzących w grę osób nie przyznawała się do udziału w tej „akcji” a także odmawiała identyfikacji innych osób mimo okazanych nagrań. Wyraźnie funkcjonariusze mundurowi wstydzili się uczestnictwa w tej haniebnej „akcji”.
Czy stać Pana również na wstyd, Panie pośle Jabłoński?!
Podpis: Konferencja Ambasadorów RP
Konferencja Ambasadorów RP to stowarzyszenie byłych przedstawicieli RP, której celem jest analiza polityki zagranicznej, wskazywanie pojawiających się zagrożeń dla Polski i sporządzanie rekomendacji. Chcemy dotrzeć do szerokiej opinii publicznej.Łączy nas wspólna praca i doświadczenie w kształtowaniu pozycji Polski jako nowoczesnego państwa Europy, znaczącego członka Wspólnoty Transatlantyckiej. Jesteśmy przekonani, że polityka zagraniczna powinna reprezentować interesy Polski, a nie partii rządzącej.
1 Przyczyną tej zażartej krytyki była chyba również konsekwentna i krytyczna analiza przez Konferencję Ambasadorów RP prowadzonej przez rząd PiS polityki zagranicznej. Zob. sumująco nasz raport – „Polska polityka zagraniczna w ruinie. Okres rządów PiS 2015-2023”.
(dostęp: 19.10.2024 r.).
2 Zob. Konferencja Ambasadorów RP. Stanowiska-oświadczenia-listy (2024). Tom IV, Warszawa 2024, s. 85
(dostęp: 12.01.2026 r.).
3Wszystkie oświadczenia i stanowiska w: O naprawie polityki zagranicznej Rzeczpospolitej. Pięć lat działalności Konferencji Ambasadorów RP. Stanowiska-oświadczenia-listy (2018-2023), Warszawa 2024.
https://ambasadorowiedotorg.wordpress.com/2024/02/08/o-naprawie-polityki-zagranicznej-rzeczypospolitej/ (dostęp: 19.10.2024 r.).
Źródło:monitorkonstytucyjny.ue
