PoPrawny Poznański serwis prawny
Powiązane artykuły
„Jeśli sędziowie nie będą mianowani, zarządzani i dyscyplinowani w całkowicie niezależnym procesie, wolnym od niewłaściwych wpływów ze strony władzy wykonawczej i władzy ustawodawczej, to obywatele nie będą mieli pewności, że ich sprawy przeciwko państwu są procedowane przez bezstronny, wolny od nacisków Sąd.” Przyszłość Wymiaru
Sprawiedliwości w Europie to temat Zgromadzenia Ogólnego Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa (ENCJ), które w dniach 1-3 czerwca 2016 r. odbyło się w Warszawie. Krajowa Rada Sądownictwa po raz drugi (po raz pierwszy 10 lat temu) była gospodarzem Zgromadzenia Ogólnego Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa.
W tegorocznym Zgromadzeniu wzięło udział ponad stu reprezentantów rad sądownictwa z 30 krajów europejskich oraz przedstawiciele instytucji unijnych, świata akademickiego i organizacji prawniczych z całej Europy (m.in.: EJTN, CCJE, CEPEJ, CCBE, OBWE1) w tym lord Geoffrey Vos, Przewodniczący ENCJ oraz prof. Koen Lenaerts, Prezes Trybunału Sprawiedliwości UE. Stowarzyszenie Sedziów Polskich Iustitia pezentuje przemówienie Geoffrey`a Vos wygłoszone 2 czerwca 2016r. w Warszawie.Jakże ono się różni od tego, co maja do powiedzenia na temat sędziów mgr Zbigniew Ziobro i profesor (uniwersytecka) Krystyna Pawłowicz. Panie Prezydencie, Panie i Panowie, Zgromadzenie Ogólne w Warszawie to przyjemność dla Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa. Polska ma energiczne i niezależne sądownictwo, zaś Krajowa Rada Sądownictwa była aktywnym i szanowanym członkiem ENCJ od momentu jej powstania. Wysiłki członków Krajowej Rady Sądownictwa ogromnie przyczyniły się do osiągnięć ENCJ. Tematem zainteresowania Zgromadzenia Ogólnego ENCJ jest przyszłość w europejskim wymiarze sprawiedliwości. Pytamy, jak sądy, sędziowie i wymiar sprawiedliwości będą wyglądały w Europie na przestrzeni do 2035 r. Tego popołudnia spojrzeliśmy nawet w kryształową kulę, by spróbować wyobrazić sobie społeczność sądowniczą za 20 lat. Myślę, że pojawiły się zaskakujące sugestie. Niektórzy wątpili nawet, czy prawnicy i sędziowie będą rzeczywiście potrzebni, skoro mamy system prawny, w którym decyzje są podejmowane przez sztuczną inteligencję. Niektórzy mniej konserwatywni oczekują niezależnych i odpowiedzialnych sędziów, posiadających lepsze i bardziej różnorodne umiejętności, które umożliwią im łatwe dopasowanie się do procesu orzeczniczego w przyszłości. Podstawą działania ENCJ jest promowanie niezależności sądownictwa w Europie. Rady Sądownictwa tworzą połączenia pomiędzy politykami, przedstawicielami władzy wykonawczej i ustrojodawczej, a trzecią władzą tj. wymiarem sprawiedliwości. Rady stanowią również fundamentalną ochronę przed niewłaściwym wpływem ze strony rządu na procesu orzeczniczy. Nie możemy zapominać, że sędziowie potrzebują być całkowicie niezależni od rządu, ponieważ muszą decydować w sprawach pomiędzy obywatelami a państwem w całej gamie różnych tematycznie obszarów ? prawa administracyjnego, karnego, a także rodzinnego. Pan, Panie Prezydencie posiada doktorat z prawa i co jasne jest Pan znawcą prawa administracyjnego, więc te kwestie nie będą Panu obce. Jeśli sędziowie nie będą mianowani, zarządzani i dyscyplinowani w całkowicie niezależnym procesie, wolnym od niewłaściwych wpływów ze strony władzy wykonawczej i władzy ustawodawczej, to obywatele nie będą mieli pewności, że ich sprawy przeciwko państwu są procedowane przez bezstronny, wolny od nacisków Sąd. Będąc w styczniu w Warszawie mówiłem o trzech najważniejszych zasadach ENCJ. O pierwszej już wspomniałem. Druga i trzecia są poniżej: 1) sędziowie i Rady Sądownictwa powinny być szeroko angażowane w tworzenie i wdrażanie wszystkich projektów i planów reform dotyczących sądów i wymiaru sprawiedliwości ; 2) sędziowie powinni być mianowani wyłącznie w oparciu o ich merytoryczne predyspozycje. Próbowałem ustalić akceptowalne ograniczenia niezależności sędziowskiej. Te trzy zasady o których mówiłem wyżej nie mogą być przedmiotem negocjacji. Ale nie mogą być one także postrzegane przez sędziów jako pogwałcenie ich niezależności w sytuacji, gdy np. prezes sądu nakaże zajęcie się sprawami szybciej lub zwiększona zostanie liczby spraw przydzielonych sędziemu do załatwienia. Tak jest bowiem, że nie mogą być niezależni do momentu, w którym są odpowiedzialni i postrzegani jako współpracujący w programie na rzecz efektywnego wymiaru sprawiedliwości. Sędziowie i administracja rządowa muszą zrozumieć, że nie ma jedynej koncepcji niezależnego sadownictwa. Rolą sędziów jest wymierzanie sprawiedliwości i to jest poważna odpowiedzialność. Aby to osiągnąć muszą pracować ze swoimi rządami, żeby zapewnić to, co jest niezbędne w każdym państwie tj. uczciwy i apolityczny proces podejmowania decyzji, do których obywatele wszystkich grup i warstw społecznych będą mieli absolutne zaufanie. To wymaga właściwego poziomu wzajemnego szacunku pomiędzy władzą sadowniczą z jednej strony a władzą wykonawcza i ustawodawczą z drugiej. O tych postulatach nie można zapominać. To jest wystarczająco poważna problematyka jak na jedno popołudnie. Pozostaje mi podziękować Panu Prezydentowi za gościnność w Pałacu Prezydenckim. Jesteśmy bardzo wdzięczni za przyjęcie
Geoffrey Vos, 2 czerwca 2016
