Finansowanie pomostowe

Skrócenie vacatio legis

2 grudnia 2014 r. o godz. 13:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Rejonowego Katowice ? Wschód Wydział III Karny dotyczące terminu wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks karny oraz ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych. Zmiana prawa nie zmodyfikowała zakresu odpowiedzialności karnejza złośliwe lub uporczywe naruszanie praw pracowników. Miała wyłącznie charakter techniczny a ustawodawca ujął obowiązującą już od wielu lat normę w innej jednostce redakcyjnej ? uznał Trybunał Konstytucyjny. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1 pkt 1 w związku z art. 4 ustawy z 10 maja 2012 r. o zmianie ustawy ? Kodeks karny oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest zgodny z art. 2 w związku z art. 88 ust. 1 konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 88 ust. 2 konstytucji. Pytanie prawne sformułowano w związku ze sprawą oskarżonego o popełnienie czynów polegających na złośliwym lub uporczywym naruszaniu praw pracowników (chodziło o nieodprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne). Wątpliwości sądu dotyczyły terminu wejścia w życie ustawy z 10 maja 2012 r. o zmianie ustawy ? Kodeks karny oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowiącej obecnie podstawę rozstrzygnięcia wspomnianej sprawy. Wskazana ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 30 maja 2012 r., a weszła w życie – 31 maja 2012 r.
W ocenie sądu pytającego, jednodniowa vacatio legis uniemożliwiała adresatom zapoznanie się z nowymi regulacjami, a tym samym naruszała zasady przyzwoitej legislacji (art. 2 konstytucji). Trybunał zwrócił uwagę na wynikający przykładowo z art. 2 konstytucji obowiązek ciążący na ustawodawcy określenia odpowiedniego spoczynku ustawy, który służy m.in. zapoznaniu się adresatów norm z nowymi rozwiązaniami prawnymi. Dostrzegł jednak, że w pewnych okolicznościach dopuszczalne jest odstąpienie od ogólnej zasady przewidzianej w art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. W ocenie Trybunału, takie szczególne okoliczności miały miejsce w przypadku wejścia w życie ustawy nowelizującej z 10 maja 2012 r. Zmiana prawa wprowadzona powyższą ustawą nie zmodyfikowała zakresu odpowiedzialności karnej za złośliwe lub uporczywe naruszanie praw pracowników. Nowelizacja ustawy miała na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 listopada 2010 r. (sygn. P 29/09). Trybunał zakwestionował wówczas jedynie mechanizm podwójnego karania osób ? w ustawie karnej oraz ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych ? za działania naruszające prawa pracowników a nie sam fakt karalności tego typu czynów. W efekcie stwierdził m.in. niezgodność z konstytucją art. 218 § 1 kodeksu karnego. Jednocześnie odroczył moment utraty mocy obowiązującej tego przepisu o 18 miesięcy (do 30 maja 2012 r.). Nowelizacja kodeksu karnego ustawą z 10 maja 2012 r. (która weszła w życie 31 maja 2012 r.) polegała na dodaniu art. 218 § 1a, o tożsamym brzmieniu jak uprzednio obowiązujący art. 218 § 1 tego kodeksu. Zmiana ta miała wyłącznie charakter techniczny. Ustawodawca ujął bowiem obowiązującą już od wielu lat normę w innej jednostce redakcyjnej. Norma przewidująca sankcję karną za złośliwe lub uporczywe naruszanie praw pracownika wynikających ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego, obowiązuje w systemie prawa w sposób ciągły zarówno na gruncie obowiązującego kodeksu karnego (od 1 września 1998 r.), jak również na podstawie analogicznych przepisów kodeksu karnego z 1969 r. To pozwoliło ? w ocenie Trybunału Konstytucyjnego ? na określenie wejścia w życie ustawy nowelizującej z 10 maja 2012 r. z zachowaniem tylko jednodniowego okresu spoczynku tej ustawy.
Rozprawie przewodniczyła sędzia TK Teresa Liszcz, sprawozdawcą był sędzia TK Marek Zubik.

Sprawdź także

Sędziowie pozwali S. Piotrowicza

Pierwsza prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf i sędzia Krzysztof Rączka złożyli pozew przeciwko posłowi Prawa …