PoPrawny Poznański serwis prawny
Powiązane artykuły
Wyrok „nieistniejący” tym się różni od wyroku wadliwego (z powodu którejś z postaci wadliwości, a jest ich kilka), że nigdy nie może zostać naprawiony.
Nawet ustawodawca nie może skutecznie uznać, że stan jaki „nie-wyrok” spowodował – będzie konwalidowany. Bo w takim wypadku źródłem tego skutku byłaby ustawa konwalidująca, a nie ten „niewyrok niby konwalidowany”. A przecież np. rozwodu może udzielić tylko władza sądownicza, a nie ustawodawca.
Natomiast inne rodzaje wadliwości można – w różny sposób uzdrowić.
Wyobraźmy sobie, że tacy „źle rozwiedzeni” zawarli kolejne małżeństwo w zaufaniu do domniemania, jakim się cieszą wyroki wydawane z udziałem sędziów wadliwie powołanych.
Albo zastanówmy się nad sytuacją spadkową rozwiedzionych, po wielu latach zaufania do domniemania ważności jakim cieszy się wyrok -nawet wadliwy.
Temu, co tu powiedziałam nie przeczy argument, że przecież TSUE dopuścił możliwość „niebrania pod uwagę” wyroku wydanego przez sąd źle obsadzony, w orzeczeniu C-225/22 z 4.9.2025 r. I że ten kierunek zaakceptował nasz SN w uchwale III PZP1/25 z 24.9.2025. W tej jednak sytuacji chodziło cały czas o sprawę jeszcze niezakończoną, toczącą się na poziomie SN, który skierował ją do ponownego rozpoznania. Natomiast w sprawie z „rozwodu z Giżycka”, która skłoniła mnie do tej wypowiedzi, chodzi o sytuacje, gdy w w sprawie o podział majątku sąd (i to z urzędu) powrócił do wyroku w sprawie rozwodowej, zakończonej dwa lata wcześniej.
Poza tym „niebranie pod uwagę” (uznanie za niebyły) nie jest równoznaczne z konstrukcja wyroku nieistniejącego – to już tak na marginesie.
Wyroki TSUE nie bez przyczyny tak oszczędnie wypowiadają się co do tego, jak ma wyglądać ich implementacja. Dla sądu krajowego, który tej implementacji ma dokonać, dobra znajomość zalet i ograniczeń interpretacji przy pomocy konstrukcji dogmatycznych – są tu nieodzowne. Bo co prawda to nie sądy wywołały obecny chaos w wymiarze sprawiedliwości, ale ich nieostrożność może go powiększać.
Ewa Łętowska
Autorka wcześniej opublikowała tę opinię na swoim profilu FB
Zdjęcie autorstwa Judyty Papp
Źródło:monitorkonstytucyjny.ue
