Strona główna / Aktualności / Rzecznicy ministra ad hoc

Rzecznicy ministra ad hoc

Minister Sprawiedliwości wyznaczył Rzeczników Dyscyplinarnych Ministra Sprawiedliwości

Minister Sprawiedliwości wyznaczył na stanowiska Rzeczników Dyscyplinarnych Ministra Sprawiedliwości sędziego Grzegorza Kasickiego oraz sędziego Włodzimierza Brazewicza. Zrobił to na podstawie wprowadzonej w art. 112 b u.s.p. instytucji rzeczników Ministra Sprawiedliwości (tzw. „rzecznicy ad hoc”). Wskazani sędziowie spełniają wysokie standardy profesjonalne i etyczne.

Sędziowie Kasicki oraz Brazewicz będą prowadzić sprawy dyscyplinarne, które zostały im wyznaczone przez Ministra Sprawiedliwości. Tym samym – zgodnie z art. 112b. § 1 ustawy Prawo o Ustroju sądów powszechnych – z chwilą doręczenia decyzji o powołaniu Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości, rzecznicy prowadzący do tej pory te sprawy tracą prawo do podejmowania jakichkolwiek czynności w tym zakresie.

Jak wynika z szeregu opracowań, a także orzeczeń TSUE (z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. C-791/19 oraz z dnia 5 czerwca 2023 r. sygn. C-204/21) i ETPCz (sprawa Juszczyszyn przeciwko Polsce, wyrok z 6 października 2022 r., skarga nr 35599/20) wprowadzony na przestrzeni ostatnich kilku lat nowy system postępowań dyscyplinarnych przeciwko sędziom nie odpowiada standardom międzynarodowym i mógł być wykorzystywany do wpływania na treść orzeczeń, a także do kreowania efektu mrożącego w celu uniemożliwienia sędziom implementacji prawa unijnego oraz międzynarodowego.

Wobec wielu sędziów wszczęto postępowania dyscyplinarne z powodu kwestionowania statusu prawnego sędziów powołanych z udziałem KRS w sposób nieprawidłowy ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., w tym pięcioro zostało z tego powodu bezpodstawnie zawieszonych w pełnieniu obowiązków przez Izbę Dyscyplinarną SN (sędziowie: Paweł Juszczyszyn, Maciej Ferek, Piotr Gąciarek, Maciej Rutkiewicz i Krzysztof Chmielewski), zaś wobec dwojga sędziów wszczęto postępowania dyscyplinarne z powodu wystąpienia przez nich z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE (sędzia Anna Bator-Ciesielska i sędzia Agnieszka Niklas-Bibik) co naruszyło zobowiązania traktatowe Polski.

W świetle orzecznictwa trybunałów międzynarodowych zasadność i zgodność z prawem Unii Europejskiej i EKPCz szeregu prowadzonych postępowań dyscyplinarnych budzi poważne wątpliwości, co dotyczy zwłaszcza tych postępowań, w których podstawą zarzutów dyscyplinarnych była treść podejmowanych przez sędziów decyzji procesowych, czy kwestionowanie  przez nich statusu sędziów powołanych z udziałem nieprawidłowo ukształtowanej KRS. W tym ostatnim przypadku podstawą formułowania zarzutów dyscyplinarnych częstokroć były delikty dyscyplinarne wprowadzone tzw. ustawą kagańcową, którą TSUE ocenił jako sprzeczną z prawem unijnym (wyrok w sprawie C-204/21).

Co więcej, niektóre z tych postępowań dyscyplinarnych toczyły się w sposób przewlekły utrzymując dotkniętych nimi sędziów w stanie niepewności, co samo w sobie podważało ich poczucie niezawisłości.

Należy również podnieść, iż postawa wyznaczonych przez poprzedniego Ministra Sprawiedliwości rzeczników dyscyplinarnych budziła wątpliwości co do poziomu ich niezależności i bezstronności. Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych Piotr Schab oraz jego zastępcy Przemysław W. Radzik i Michał Lasota, a także pełniący funkcję Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w Warszawie Jakub Iwaniec podpisali tzw. „listy poparcia” kandydatów do nieprawidłowo ukształtowanej KRS w ten sposób okazując poparcie dla idei upolitycznienia procedury powoływania sędziów oraz w istotny sposób przyczyniając się do demontażu obowiązującego porządku konstytucyjnego i podważenia podstawowych gwarancji niezależności sądownictwa. Co więcej, sędziowie Piotr Schab i Przemysław zostali wielokrotnie, z wynikiem negatywnym, poddani przez SN testowi niezależności. Z kolei sędzia Jakub Iwaniec, według doniesień medialnych, miał pełnić aktywną rolę w tzw. „grupie hejterskiej Kasta”. Aczkolwiek istnienie grupy nie zostało do tej pory procesowo zweryfikowane, jednak sędzia Jakub Iwaniec jest jedną z dwóch osób odwołanych z delegacji do Ministerstwa Sprawiedliwości bezpośrednio po wybuchu tej afery.

W związku z powyższym Minister Sprawiedliwości postanowił skorzystać z wprowadzonej w art. 112 b u.s.p. instytucji rzeczników Ministra Sprawiedliwości (tzw. „rzecznicy ad hoc”), przy czym osoby wskazane przez Ministra Sprawiedliwości spełniają wysokie standardy profesjonalne i etyczne, w tym:

–              są sędziami karnistami z ponad 20-letnim stażem,

–              zostali powołani na stanowiska bez udziału nieprawidłowo ukształtowanej KRS,

–              od wielu lat specjalizują się w sprawach dyscyplinarnych.

Dodatkowo, aby zapewnić ich bezstronność z punktu widzenia zewnętrznego obserwatora, Rzecznicy Dyscyplinarni Ministra Sprawiedliwości zostali powołani spośród osób nie będących członkami stowarzyszeń sędziowskich.

W opisanym trybie jako Rzecznicy Dyscyplinarni Ministra Sprawiedliwości zostali powołani:

1) sędzia Sądu Okręgowego w Szczecinie Grzegorz Kasicki do prowadzenia spraw:

–      ewentualnych przewinień dyscyplinarnych o znamionach przestępstw z oskarżenia publicznego, polegających na działaniach sędziów lub asesorów Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie, którzy wszczęli i prowadzili postępowanie wykonawcze w sprawie II K 784/10, tj. w sprawie o przewinienia dyscyplinarne z art. 107 § 1 pkt 1, 3 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (u.s.p.), w której Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w Warszawie Jakub Iwaniec podjął czynności wyjaśniające,

–      przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt. 3 i 5 u.s.p., w której Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych Piotr Schab dnia 14 kwietnia 2023 r. przedstawił zarzuty sędzi SO w Krakowie Edycie Barańskiej, która obecnie jest rozpoznawana przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego (IOZ SN) pod sygnaturą I ZSK 17/23,

–      przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt. 3 i 5 u.s.p., w której Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych Przemysław W. Radzik dnia 7 lutego 2022 r. przedstawił zarzuty sędzi SO w Krakowie Edycie Barańskiej, która obecnie jest rozpoznawana przez IOZ SN pod sygnaturą I ZSK 23/23,

2) sędzia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Włodzimierz Brazewicz do prowadzenia spraw:

–      przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., w której Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych Piotr Schab przedstawił zarzuty sędziemu SO w Krakowie Wojciechowi Maczudze, obecnie rozpoznawana przez IOZ SN pod sygnaturą I ZSK 37/22,

–      przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., w której Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych Piotr Schab przedstawił zarzuty sędziemu SO w Krakowie Rafałowi Lisakowi, obecnie rozpoznawana przez IOZ SN pod sygnaturą I ZSK 36/22,

–      trzech przewinień dyscyplinarnych z art. 107 § 1 pkt. 3 i 5 oraz przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt. 5 u.s.p., w której Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych Przemysław W. Radzik przedstawił zarzuty sędziemu SO w Krakowie Wojciechowi Maczudze, obecnie rozpoznawana przez IOZ SN pod sygnaturą I ZSK 26/23,

Sędzia Grzegorz Kasicki jest sędzią o blisko trzydziestoletnim stażu orzeczniczym, specjalizującym się w sprawach karnych, orzekającym od 2004 r. w Sądzie Okręgowym w Szczecinie. Nie jest członkiem stowarzyszenia sędziowskiego. Od wielu lat występował przed sądami dyscyplinarnymi jako obrońca, publikował w prasie artykuły o tematyce dotyczącej postępowań dyscyplinarnych.

Sędzia Włodzimierz Brazewicz jest sędzią o blisko trzydziestopięcioletnim stażu orzeczniczym, specjalizującym się w sprawach karnych, orzekającym od 2007 r. w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku. Jest Autorem wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego odnośnie zgodności europejskiego nakazu aresztowania z Konstytucją, które doprowadziło do zmian Konstytucji i kodeksu postępowania karnego. Nie jest członkiem stowarzyszenia sędziowskiego. W przeszłości był sędzią sądu dyscyplinarnego, nadto od wielu lat występuje przed sądami dyscyplinarnymi jako obrońca.

Sędziowie powołani przez Ministra jako rzecznicy ad hoc dają gwarancję bezstronnego, niezależnego i profesjonalnego poprowadzenia wskazanych spraw, z uwzględnieniem standardów wynikających z orzeczeń trybunałów międzynarodowych i sądów polskich, w tym przy uwzględnieniu wyroków TSUE z 15 lipca 2021 r. sygn. C-791/19 oraz z 5 czerwca 2023 r. sygn. C-204/21 dotyczących oceny w świetle standardów Unii Europejskiej trybu postępowań dyscyplinarnych wprowadzonego w ostatnich latach nowelizacjami u.s.p., w tym również ustawą z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie u.s.p., ustawy o SN oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 190), to jest tzw. „ustawą kagańcową” .

Zgodnie z art. 112b. § 1 ustawy Prawo o Ustroju sądów powszechnych z chwilą doręczenia im decyzji o powołaniu Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości prowadzący do tej pory sprawy rzecznicy tracą prawo do podejmowania jakichkolwiek czynności we wskazanych sprawach, dalsze czynności będą w nich podejmowali rzecznicy wyznaczeni przez Ministra Sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości planuje dalszy przegląd będących na biegu spraw dyscyplinarnych, przy wykorzystaniu instytucji rzeczników ad hoc, pod kątem weryfikacji zasadności postawionych w nich zarzutów, w tym zwłaszcza przez pryzmat standardów międzynarodowych.

Biuro Komunikacji i Promocji
Ministerstwo Sprawiedliwości

Sprawdź także

Świadkowie „Pegasusa”

Zespół został powołany w ramach Mazowieckiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji …